Wakacje to idealny czas na beztroskie i niczym właściwie nieograniczone poszukiwania ciekawych, wartych zobaczenia terenów -na które najczęściej w codziennej gonitwie nie mamy czasu i odkładamy różne plany na bliżej nieokreśloną przyszłość. Wychodząc z tego założenia, iż wakacje są właśnie po to, by zobaczyć to, co jeszcze „nieujrzane” -postanowiłam pojechać tam, gdzie mnie jeszcze nie było

Zachód Polski, w szczególności jego północna część -to bardzo ciekawe tereny, które wielokrotnie były ziemiami spornymi, na przestrzeni dziejów kilkukrotnie zmieniającymi „właściciela” -przez to w historii tego regionu oznaczyło się piętno, nawet nie minionych lat, a -wieków. Tereny graniczne, a konkretnie rejon Cedyni -od zawsze były łakomym kąskiem dla Polski i Niemiec, stąd na stosunkowo niedużym terytorium można obecnie zaobserwować naprawdę duże zagęszczenie wszelkiej maści pomników, cmentarzy, miejsc pamięci czy małych, lokalnych muzeów. W końcu są to ziemie polskie najdalej wysunięte na zachód, a z Berlina blisko tutaj, jak nigdzie. To właśnie tutaj miało miejsce zwycięstwo wojów Mieszka I pod Cedynią z 972 r. oraz forsowanie Odry 16 kwietnia 1945 r. przez I Armię Wojska Polskiego.

W celu pamięci o minionych wydarzeniach w pobliżu miejscowości Cedynia i Mieszkowice, na samym Nadodrzu wyznaczono specjalny szlak, nazwany właśnie Rejonem Pamięci Narodowej. Obejmuje on następujące miejscowości: Czelin, Gozdowice, Stare Łysogórki, Siekierki, Osinów Dolny oraz Cedynia:

Pokaż Rejon Pamięci Narodowej na większej mapie

Najłatwiej trafić w ten rejon Polski jadąc do Kostrzyna n. Odrą, skąd kierujemy się na północ drogą krajową nr 31 na Szczecin. W miejscowości Mieszkowice skręcamy w lewo na drogę nr 126 na Siekierki /Osinów Dolny i tym samym powoli zaczynamy zjeżdżać w dolinę Odry. Szlak jest bardzo dobry na zwiedzanie rowerem.

Wycieczkę rozpoczynamy w Gozdowicach, gdzie znajduje się Pomnik Sapera (odsłonięty dla uczczenia pamięci saperów poległych w pierwszym dniu forsowania Odry -16 kwietnia 1945 r.) oraz pamiątkowy głaz oznaczający miejsce mostu pontonowego. We wsi znajduje się również Muzeum Wojsk Inżynieryjnych I Armii Wojska Polskiego. Tutaj również znajduje się przeprawa promowa do Niemiec.

Jedziemy dalej drogą nr 126, i już po chwili można się przekonać, jaka jest ona malownicza i kręta! Prawdziwa „Szosa Stu Zakrętów” jakby żywcem wyjęta z Sudetów Wcale nie trzeba się nią śpieszyć, ba -warto właśnie zwolnić i rozkoszować się krajobrazem Doliny Dolnej Odry po lewej stronie i wzgórzami po prawej. Dojeżdżamy do wsi Stare Łysogórki, i od razu naszym oczom ukazuje się czołg! I to nie byle jaki czołg, bo jest on równocześnie pomnikiem; to większy od T-34 czołg rosyjski o nazwie bojowej IS-2. We wsi znajduje się również Muzeum Pamiątek I Armii Wojska Polskiego oraz Cmentarz Żołnierzy I Armii Wojska Polskiego (poległych podczas operacji berlińskiej -forsowania Odry).

Jedziemy dalej drogą pełną zakrętów, mijając po drodze Siekierki, Starą Rudnicę, Stary Kostrzynek i już jesteśmy na najdalej wysuniętym na zachód rejonie Polski -zakolu Odry, gdzie znajduje się most graniczny z Niemcami. Na skrzyżowaniu skręcamy w prawo na drogę nr 124 i jedziemy na Osinów Dolny.

Nieopodal, już za Osinowem -widać Górę Czcibora. Nie sposób jej przeoczyć, ponieważ znajduje się dosłownie tuż przy drodze po prawej stronie i wznosi się na wysokość ponad 54 m.n.p.m. Po lewej stronie wzniesienia został zagospodarowany dość duży parking. Warto zrobić sobie przerwę w podróży i wspiąć się na wzniesienie po ok. 270 kamiennych schodkach, ponieważ mamy niemalże gwarancję świetnych widoków. Znajdując się na jednym z najwyższych wzniesień tzw. Karpat Cedyńskich -mamy doskonałe warunki widokowe na całą Dolinę Odry i Niemcy. Na szczycie Góry Czcibora możemy podziwiać pomnik upamiętniający Bitwę pod Cedynią z 972 r., która wg historyków mogła mieć miejsce właśnie na tej nadodrzańskiej skarpie.

Zima, ostatnia dekada lutego. Wzgórze Winiarskie górujące nad Poznaniem całe pokryte jest czapą śniegu. Mroźny wiatr przenika na wskroś, potęgując odczuwalny chłód. Z ciężkich, szarych chmur pada śnieg.  Jest 23 lutego 1945 roku…

Być może było tak wtedy, dokładnie 68 lat temu. Wiadomo na pewno natomiast, że tego pamiętnego dnia dwie wrogie armie, Niemcy i Rosjanie, stoczyły ze sobą walkę, która zakończyła się wyzwoleniem Poznania. Na pamiątkę tego wydarzenia, od kilku lat w tym samym miejscu odbywa się rekonstrukcja bitwy o Poznań. Wzgórze Winiarskie, dziś lepiej znane jako Cytadela Poznańska -staje się niemym świadkiem scen sprzed lat. W tym roku, w ten sam symboliczny dzień nad Cytadelą znów rozbrzmiewał huk wystrzałów, a niemieckie okrzyki bojowe przenikały się z rosyjskimi.

W tym roku inscenizacja odbyła się w zupełnie nowym miejscu: na polanie pod Dzwonem Pokoju. W poprzednich latach były to: Brama Polna i polana naprzeciw Muzeum Uzbrojenia (nieopodal starej radiostacji). Myślę, że jak na skalę takiego przedsięwzięcia miejsce tegoroczne jest bardzo dobre: nareszcie wszyscy widzowie mieli szansę się pomieścić (bez przysłowiowego „wchodzenia sobie na głowę”); zresztą o tym miejscu wspominałam rok temu w relacji z zeszłorocznej Bitwy o Poznań. Rekonstrukcja z roku na rok staje się coraz popularniejszym wydarzeniem, także organizatorzy muszą wziąć pod uwagę rozrastającą się publiczność -i wg mnie po raz pierwszy pod tym względem sprostali zadaniu, co zawdzięczają również ukształtowaniu terenu wokół polany (liczne górki i wzniesienia ułatwiające obserwację).

Niestety, tegoroczna impreza wydawała mi się słabsza scenariuszowo, niż poprzednie… Nie wiem, czy jest to winą zbyt dużego terenu przeznaczonego na rekonstrukcję i tym samym „ginących tam” (nie tak widocznych) formacji obu armii i ciężkiego sprzętu. Brak czołgu T-34 też ma zapewne znaczenie, bo zamiast niego na polach walki pojawił się mniejszy T70M, który nie robił takiego wrażenia jak poprzednik na mniejszych polach walki w zeszłym roku.

Wcześniejsze relacje:

Bitwa o Poznań 2012 -T34 zdobył Cytadelę!

Bitwa o Poznań 2011

Bitwa…

//www.youtube.com/watch?v=dv4xmuQ0XVM

…i PO bitwie:

//www.youtube.com/watch?v=-gbOrejWJyU

Oto fotorelacja:

Co roku -od dobrych trzech lat- czekam na luty. Dlaczego? Dlatego, że w połowie tego miesiąca na Cytadeli odbywa się rekonstrukcja historyczna pt.”Bitwa o Poznań”. W tym roku niestety pogoda nie do końca dopisała, ale i tak warto było się wybrać na kolejną jej odsłonę

Zeszłoroczną poznańską rekonstrukcję na Cytadeli opisywałam tutaj:

Bitwa o Poznań 2011 -warto zajrzeć i poczytać

Pokaż Bitwa o Poznań 2011 na większej mapie

Co do obecnej inscenizacji: warto zauważyć, iż z roku na rok -rekonstrukcja poznańskiej bitwy z 1945r. jest coraz lepiej przygotowana, a co za tym idzie- jest również bardziej atrakcyjna dla widzów.

W tym roku -w porównaniu z rokiem zeszłym- forma znów się rozwinęła i w ten oto sposób mieliśmy okazję podziwiać oryginalny rosyjski czołg T-34 uczestniczący w inscenizacji (jako ciekawostkę potraktujmy również fakt, że po raz pierwszy od prawie 70 lat wjechał on na teren poznańskiej Cytadeli).

Uważam, że forma rekonstrukcji powinna się zmieniać, ewoluować, rozwijać A już samo „uczestnictwo” czołgu jest tego dobrym symptomem, krokiem naprzód. W stolicy Wielkopolski -póki co- nie ma drugiej takiej imprezy, więc warto pielęgnować to, co zostało wykształcone w świadomości Poznaniaków, a bynajmniej mojej: LUTY =INSCENIZACJA =HISTORIA.

Film:

//www.youtube.com/watch?v=FGnhHDeBnCQ

Dnia: 20.02.2011.

W tym roku rekonstrukcja miała miejsce w innym miejscu, niż w zeszłym roku:

Pokaż Bitwa o Poznań 2011 na większej mapie

,czyli zamiast zeszłorocznej Bramy Polnej (która notabene jest wg mnie za mała na tego typu imprezy) -spektakl odbył się na Polanie niedaleko wysadzonej radiostacji. Oczywiście nie obyło się bez małego zamieszania, ponieważ na plakacie promującym wydarzenie nie było opisane jasno, o jaką polanę chodzi.
Można było napisać o ruinach wysadzonej radiostacji, którą większość spacerowiczów kojarzy i już wg mnie byłoby łatwiej trafić na miejsce
Moim zdaniem nowe miejsce jest o wiele lepsze od Bramy Polnej -i nie chodzi tu już o nowość, tylko o przestrzeń -wyraźnie dało się odczuć, iż na tegorocznej rekonstrukcji historycznej pojawiło się (conajmniej!) TRZY razy tyle ludzi, co w roku 2010! Obyło się zatem bez incydentów typu: wchodzenie przypadkowych osób na teren inscenizacji, co jest ważne nie tylko ze względów bezpieczeństwa.
Widać, że organizatorom zależy i postarali się zadbać o profesjonalne zaplecze spektaklu -oto pojawili się np. ochroniarze pilnujący bezpieczeństwa i w końcu właściwe i do końca ogrodzone taśmą pole bitwy.
Oczywiście wiąże się to z większymi kosztami imprezy, ale warto zauważyć i podkreślić, że z roku na rok organizatorzy uczą się na własnych błędach
Poznań powinien promować wydarzenia kulturalne, a tym bardziej łączące kulturę z podtrzymywaniem pamięci, historii, tradycji i swego rodzaju patriotyzmu lokalnego -to pewne i pewnie każdy poznaniak się ze mną zgodzi.
Mnie dziwi tylko jedno: reakcja władz miasta. To, że właściwie dopiero w ostatniej chwili od prezydenta Poznania pojawiła się inicjatywa, by wspomóc imprezę dokładając z budżetu brakujące środki.
Wiadomo, że tego rodzaju imprezy są ograniczone budżetowo: w końcu organizuje je stowarzeszenie, które samo w sobie przychodów właściwie nie ma i jako, że Poznań jako miasto nie może się pochwalić zbyt wieloma imprezami tego typu (w sumie NIE MA innych propozycji) -warto byłoby corocznie zainwestować pewną określoną kwotę pieniędzy na ten cel!
Uważam, że rekonstrukcja jak najbardziej warta jest zainwestowania -po ilości ludzi obecnych dziś na Cytadeli łatwo można wywnioskować (-i nie trzeba być specjalistą!), że bardzo potrzebne są tego typu inicjatywy, i warto wspomóc je finansowo -poza tym wspomóc medialnie i wypromować, bo mają szansę stać się wizytówką miasta!
Niewiele osób o tym wie, ale Poznań (oprócz Warszawy) jest jednym miejscem w Polsce, gdzie jest Cytadela!
Warto to podkreślać, bo Fort Winiary był największym fortem artyleryjskim w Europie -po prostu szkoda zmarnować potencjał, który widzieli już Niemcy.
Szkoda, że tak ulotne wartości jak pieniądze -są w stanie zaprzepaścić szansę na pielęgnowanie czegoś tak wspaniałego, jak uczestnictwo w kultywowaniu pasjonującej historii -jeśli nie dla siebie, to dla przyszłych pokoleń. Czy to tak wiele, by zmarnować coś,czym Poznań mógł się kiedyś szczycić na skalę europejską?!
Jako przykład dla naszych poznańskich włodarzy podam małą miejscowość Boryszyn (w woj. lubuskim), słynną Pętlę Boryszyńską i inscenizacje historyczne, które odbywają się tam co roku -władze wykorzystały potencjał, zainwestowały i tak co roku możemy zauważyć napływ gości z wielu krajów UE.
Oby Poznań dorósł do takiej świadomości!

FILMY:

Początek:

//www.youtube.com/watch?v=pIS-ODLxsiE

Szturm Niemców:

//www.youtube.com/watch?v=h4oxdvFG3pY

Szturm Rosjan:

//www.youtube.com/watch?v=bkYeCM4EAX8

Szturm Rosjan 2:

//www.youtube.com/watch?v=lteDb9oPjCk

Szturm Rosjan 3:

//www.youtube.com/watch?v=dzNOD6l0JHw

Koniec:

//www.youtube.com/watch?v=hOb3hQwTdPo