W każdym mieście znajduje się przynajmniej jedno takie miejsce. Miejsce, z istnienia którego nie każdy zdaje sobie sprawę. Ci, którzy wiedzą -nie pamietają, lub nie chcą pamiętać -bo tak wygodniej, prościej, bez komplikowania sobie życia… Ot, my współcześni, już tak mamy. Ale tak właśnie rodzą się miejsca zapomniane…

Jednym z takich miejsc w Poznaniu jest cmentarz przy ul. Samotnej, na Dębcu. Lepszej nazwy ulicy nie można by sobie tam wyobrazić -już ona jest zasadniczą wskazówką tego, czego możemy się tam spodziewać. Oddzielony od miasta torami kolejowymi, autostradą A2, zabudowaniami Świerczewa oraz gęstymi zaroślami, nieużytkami, szpalerem drzew; usytuowany nieopodal fortu pośredniego IXa oraz rzeczki Górczynki -stary, zabytkowy cmentarz z oddali wygląda jak park. Ma na to zapewne również wpływ zupełnego braku ogrodzenia. Dopiero podchodząc bliżej naszym oczom ukazują się swoiste „atrybuty” cmentarne -nagrobki, krzyże, płyty nagrobkowe -chociaż tutaj to rzadkość… Niestety wszystko to jest w ok. 90% zdewastowane -nekropolia systematycznie popada w ruinę i niszczeje z roku na rok coraz bardziej. Przeraża również to, iż okoliczni mieszkańcy terenu cmentarza nie traktują z należytą powagą -na porządku dziennym jest  chociażby wyprowadzanie psów bez smyczy, zupełnie jak w parku :/

Pokaż Zapomniany cmentarz na Samotnej na większej mapie

Dane statystyczne:

Liczba pochowanych osób: ok. 9 tys.

Liczba mogił zachowanych: ok. 660

Powierzchnia: 4,2 ha

Dane na dzień 22.10.2012 r.

Cmentarz rzymskokatolicki przy ulicy Samotnej to w rzeczywistości dwa powstałe niezależnie od siebie przedwojenne cmentarze parafialne.

Jako pierwszy powstał około 1925 roku dla mieszkańców ówczesnej gminy Dębiec cmentarz parafialny Świętej Trójcy. W roku 1931 po drugiej stronie ulicy Samotnej został otwarty cmentarz parafii Zmartwychwstania Pańskiego.

Podczas niemieckiej okupacji w czasie II wojny światowej zarządzanie cmentarzami przejął Niemiecki Urząd Cmentarny. W latach 1941-1942 w związku z likwidacją cmentarzy „farnego” oraz „świętomarcińskiego” Niemcy zezwolili na przeniesienie ekshumowanych szczątków na cmentarz przy ulicy Samotnej. Następnie cmentarz został zamknięty.

Z biegiem lat cmentarz ulegał coraz większej dewastacji. Znaczna ilość nagrobków została zniszczona. Najcenniejsze z zachowanych zostały przeniesione na cmentarz Zasłużonych Wielkopolan i wyeksponowane wzdłuż muru cmentarza.

Cytat: portal www.poznan.pl

Oto zdjęcia „Samotnego cmentarza”:

Na cmentarzu znajdują się groby osób zmarłych przed i w czasie trwania II Wojny Światowej, zarówno o polskich, jak i o niemieckich nazwiskach. Większość to groby zabytkowe, przepiękne, zapewne niegdyś bogate w liczne zdobienia i rzeźby -które z czasem zostały zniszczone lub ukradzione… Za to bardzo dużo znajdziemy tu starych, zabytkowych krzyży, które samym wyglądem świadczą o wieku nekropolii.

Pewną ciekawostką, chociaż niekoniecznie w pozytywnym tego słowa znaczeniu, jest jeden fakt. Kiedy zapytać by przeciętnego poznaniaka, jakie cmentarze są w Poznaniu -z pewnością usłyszymy: „Junikowo i Miłostowo”. Mniejsza część odpytywanych osób doda jeszcze cmentarz górczyński, przy ul. Bluszczowej, przy ul. Nowina i może, przy odrobinie szczęścia, na Podolanach. Zaledwie garstka wspomni o Cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan i cmentarzu na Cytadeli. Ale prawie nikt nie wymieni cmentarza przy ul. Samotnej, jestem tego pewna.

W dzisiejszym świecie brak czasu na cokolwiek, ale w codziennej gonitwie warto zatrzymać się na chwile, pomysleć o przemijaniu, o tym, co po nas pozostanie. I odwiedzić, docenić takie zapomniane miejsca, które mamy wokół siebie. To przecież świadectwo naszej pamięci.

Aż wstyd, ale cóż…

Otóż dopiero niedawno, podczas spaceru -natknęłam się w północnej części Dębiny (czyli tej dzikszej -bo po drugiej, niż stawy- stronie): na kamienne (granitowe) słupki z wykutym na górze symbolem krzyża maltańskiego.

Na zdjęciach dość wyraźnie widać, że ów krzyż został uwieczniony (naniesiony) w kilku odmianach (co być może sugeruje inne czasy powstawania słupków?).

Kamienne „obeliski” znajdują się zaraz po przekroczeniu wału kolejowego (od strony stawów i parkingu trzeba kierować się pod most); i również umiejscowione są wzdłuż wału w linii ciągłej równoległej -stąd moje przypuszczenie, iż są one być może niegdysiejszymi słupami granicznymi.

Czego? Tego nie wiem. Niestety na ich temat nie znalazłam w Internecie żadnej informacji,  chociaż w/g historyków takie (lub podobne) słupy graniczne oznaczają najczęściej granice niegdysiejszych włości, najczęściej duchowieństwa -zakonów.

Tylko jedno mnie zastanawia -skąd posiadłości zakonu w samym środku kompleksu zwanym parkiem Dębina? Dla wyjaśnienia dodam, że wokół są same lasy, a najbliższe ówczesne kościoły znajdują się na Dębcu i na Starołęce -czyli za Wartą (oba odpowiednio min. 2-3 km od wspomnianych słupków).

Niestety nie jestem historykiem, ale sprawa zaciekawiła mnie do tego stopnia, by owe krzyże pokazać i może z pomocą odwiedzających moją stronę -rozwiązać zagadkę

Na początku wpisu niestety muszę nadmienić, iż wyprawa ta nie była zbyt udana mimo, że początkowo nic nie wskazywało na jej niepowodzenie.

Dla zainteresowanych mapa trasy dostępna pod TYM LINKIEM.

Około 12:00 wyruszyliśmy na zdobywanie NW części poznańskiego pierścienia, niezbyt zobowiązująco, gdyż objeżdżając  wzdłuż jezioro Kierskie -dopiero napotkaliśmy oznaczenia owego Pierścienia (przynajmniej tak nam się wydawało)… ale po kolei…

Ruszyliśmy na znaną nam już trasę Poznań -Kiekrz, tym razem inną drogę, bowiem poprzez Wolę.

W drodze minęliśmy grób z łbem konia, intrygujący i na swój sposób piękny.

Dotarliśmy do Strzeszynka, dalej do Kiekrza i nad jezioro, jechaliśmy wzdłuż niego.

Bardzo przypomina mi ono jeziora na Mazurach… pewnie poprzez te żaglówki…

Na pierwszym planie (jacht? łódka? -maszyna ) WOPRowców.

Następnie dotarłwszy do końca jeziora -wspięliśmy się na dość dużą górkę i już byliśmy w Baranowie;

Tutaj też ujrzeliśmy owy ‚czerwony szlak (pierścieniowy?)';

Widok z takiej wysokości przywodzi mi na myśl widoki z greckich pejzaży i widokówek:

Ech, piękne… Na pewno nie raz powrócimy w to przypadkiem odkryte miejsce

Kolejne zdjęcie zrobione jest na przedpolach Baranowa i Lusowa…

Niestety, co muszę stwierdzić, duża ilość miejsc w dotychczas opisanym szlaku Pierścienia jest niedostatecznie oznakowana; czasami mieliśmy wątpliwości, cze jedziemy w ogóle prawidłową ścieżką, zero oznaczeń :/

Jednak prawdziwe kłopoty z tym zaczęły się odrobinę za Lusowem, w licznych lasach okalających Lusówko

Stamtąd nie mam już zdjęć, ponieważ opóźnienie było na tyle spore, że zaniechaliśmy zatrzymywania się w ogóle na rzecz powrócenia do domu w jak najkrótszym czasie :/Jednym słowem -gonitwa z czasem i odległością! (Droga Buk -Poznań).

Oznaczenia niekompetentne i niewłaściwe! Wręcz -niestety- mylące, do tego stopnia, że jadąc -niby- jednym szlakiem od Poznania do Dopiewa- za Lusówkiem nagle zaczyna się nieświadomie zawracać w stronę Tarnowa Podgórnego!

Totalny chaos, zbyt mało oznaczeń, do tego niekompetentne i mylące! -Słowa kieruję do Departamentów Sportu i Turystyki Wielkopolskiego Urzędu Marszałkowskiego, gdyż to one nadzorują tenże szlak (uzasadnienie)

Moim i innych zdaniem przydałoby się ujednolicenie oznakowania na JEDNYM przecież Pierścieniu Poznańskim tak, by i inni nie gubili się w trasach, które i tak raczej nie są uczęszczane na tyle, by choć wywnioskować kierunek drogi na rozstaju

Także apeluję o zadbanie o infrastrukturę pracowników Departamentów WUM!

Nie wiem, jak innych będących pierwszy raz na owej drodze, ale mnie i innych jej użytkowników odstraszyło ww. słabe (!) oznaczenie. I nieprędko na niej zawitam; przynajmniej do czasu, gdy nie wprowadzą nowych oznaczeń, bądź nie zmienią i nie ujednolicą już istniejących…

Oto jak niekompetencja urzędników może zepsuć nawet nieźle zapowiadający się wyjazd obywateli -zwykłych ludzi

Oto zdjęcia: