<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>moje wyprawy! &#187; obserwacja</title>
	<atom:link href="http://mojewyprawy.com/tag/obserwacja/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://mojewyprawy.com</link>
	<description>...bo nawet najmniejszą podróż rozpoczyna pierwszy krok! :)</description>
	<lastBuildDate>Sat, 15 Aug 2015 19:49:32 +0000</lastBuildDate>
	<language>pl-PL</language>
	<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=4.2.38</generator>
	<item>
		<title>Gody Ropuchy Szarej</title>
		<link>http://mojewyprawy.com/fotografia/gody-ropuchy-szarej/</link>
		<comments>http://mojewyprawy.com/fotografia/gody-ropuchy-szarej/#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 19 Apr 2013 08:37:11 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Martyna]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[Fotografia]]></category>
		<category><![CDATA[Przyroda]]></category>
		<category><![CDATA[2013]]></category>
		<category><![CDATA[akwen]]></category>
		<category><![CDATA[ciekawe]]></category>
		<category><![CDATA[ciekawostki]]></category>
		<category><![CDATA[fauna]]></category>
		<category><![CDATA[fotografia]]></category>
		<category><![CDATA[galeria]]></category>
		<category><![CDATA[gody]]></category>
		<category><![CDATA[kopulacja]]></category>
		<category><![CDATA[kwiecień]]></category>
		<category><![CDATA[obserwacja]]></category>
		<category><![CDATA[para]]></category>
		<category><![CDATA[płaz]]></category>
		<category><![CDATA[przyroda]]></category>
		<category><![CDATA[ropucha]]></category>
		<category><![CDATA[ropucha szara]]></category>
		<category><![CDATA[samica]]></category>
		<category><![CDATA[samiec]]></category>
		<category><![CDATA[staw]]></category>
		<category><![CDATA[wielkopolska]]></category>
		<category><![CDATA[wiosna]]></category>
		<category><![CDATA[zbiornik wodny]]></category>
		<category><![CDATA[zdjęcia]]></category>
		<category><![CDATA[zwierzę]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://mojewyprawy.com/?p=2225</guid>
		<description><![CDATA[Ropucha szara pojawia się dość wcześnie. Na niżu można ją spotkać już pod koniec marca. Gody rozpoczyna na początku kwietnia, nie ma szczególnych wymagań co do zbiornika. Jeśli woda zajmuje większy obszar, ropuchy trzymają się w strefie przybrzeżnej. Ubarwienie godowe u tego gatunku nie występuje. U samców pojawiają się w tym okresie czarne modzele godowe <a class="read-more-link" href="http://mojewyprawy.com/fotografia/gody-ropuchy-szarej/"><br />czytaj więcej</a>]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<iframe src="http://www.facebook.com/plugins/like.php?href=http%3A%2F%2Fmojewyprawy.com%2Ffotografia%2Fgody-ropuchy-szarej%2F&amp;layout=standard&amp;show_faces=true&amp;width=450&amp;action=like&amp;colorscheme=light&amp;height=80" scrolling="no" frameborder="0" style="border:none; overflow:hidden; width:450px; height:80px;" allowTransparency="true"></iframe><blockquote><p>Ropucha szara pojawia się dość wcześnie. Na niżu można ją spotkać już pod koniec marca. Gody rozpoczyna na początku kwietnia, nie ma szczególnych wymagań co do zbiornika. Jeśli woda zajmuje większy obszar, ropuchy trzymają się w strefie przybrzeżnej.</p>
<p>Ubarwienie godowe u tego gatunku nie występuje. U samców pojawiają się w tym okresie czarne modzele godowe na trzech pierwszych palcach kończyn przednich, stają się agresywne i często z braku samicy atakują inne zwierzęta. Ich głos jest słaby, ze względu na brak rezonatorów.</p>
<p>Samica składa jaja w dwóch sznurach i rozwiesza wśród roślin (w górach owija wokół kamieni). Pojedynczy sznur ma długość 2,5-5 m, a liczba złożonych jaj to około 2765 do 9746. Pojedyncze jajo ma średnicę ok. 1,7 mm (dane według Bergera).</p>
<p>Kijanki mają czarny grzbiet, brzuch jest jaśniejszy. Ich długość dochodzi do 2,5-3,5 cm. Przeobrażenie przypada na koniec czerwca. Młode ropuszki opuszczają wtedy masowo wodę. Ze względu na to, że podczas przeobrażenia tracą ogon, są mniejsze od kijanek ? 5-10 mm. W czasie tych masowych wędrówek wiele z nich ginie. Są one pożerane przez ptaki, inne płazy, a czasem owady i pająki. Giną również pod kołami samochodów. Dojrzałość płciową osiągają w 2 (samce) i 3 (samice) roku życia.</p></blockquote>
<p>Cytat: Wikipedia.pl -więcej o Ropuchach Szarych <a title="Ropuch Szara" href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Ropucha_szara" target="_blank">TUTAJ</a>.</p>
<div class="pe2-album " style="">Response code is 404</div><div class='clear'></div>
<p><a href="//www.youtube.com/watch?v=iTxf8lYfxDw&#038;fmt=18">//www.youtube.com/watch?v=iTxf8lYfxDw</a></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://mojewyprawy.com/fotografia/gody-ropuchy-szarej/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>W zaczarowanej kuźni dzięcioła&#8230;</title>
		<link>http://mojewyprawy.com/piesze-wedrowki/w-zaczarowanej-kuzni-dzieciola/</link>
		<comments>http://mojewyprawy.com/piesze-wedrowki/w-zaczarowanej-kuzni-dzieciola/#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 05 Jan 2013 22:34:28 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Martyna]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[Fotografia]]></category>
		<category><![CDATA[Piesze wędrówki]]></category>
		<category><![CDATA[Przyroda]]></category>
		<category><![CDATA[rzeka Warta]]></category>
		<category><![CDATA[Wycieczki jednodniowe]]></category>
		<category><![CDATA[2012]]></category>
		<category><![CDATA[2013]]></category>
		<category><![CDATA[akacja]]></category>
		<category><![CDATA[drzewa]]></category>
		<category><![CDATA[drzewo]]></category>
		<category><![CDATA[dzięcioł]]></category>
		<category><![CDATA[dzięcioły]]></category>
		<category><![CDATA[gałąź]]></category>
		<category><![CDATA[grudzień]]></category>
		<category><![CDATA[jedzenie]]></category>
		<category><![CDATA[Kokoryczowe Wzgórze]]></category>
		<category><![CDATA[konar]]></category>
		<category><![CDATA[kuźnia]]></category>
		<category><![CDATA[kuźnie]]></category>
		<category><![CDATA[las]]></category>
		<category><![CDATA[obserwacja]]></category>
		<category><![CDATA[ornitologia]]></category>
		<category><![CDATA[ozimina]]></category>
		<category><![CDATA[piechur]]></category>
		<category><![CDATA[pieszo]]></category>
		<category><![CDATA[polana]]></category>
		<category><![CDATA[Poznań]]></category>
		<category><![CDATA[ptak]]></category>
		<category><![CDATA[ptaki]]></category>
		<category><![CDATA[Radojewo]]></category>
		<category><![CDATA[ścieżka]]></category>
		<category><![CDATA[sosna]]></category>
		<category><![CDATA[styczeń]]></category>
		<category><![CDATA[szosa]]></category>
		<category><![CDATA[szyszka]]></category>
		<category><![CDATA[szyszki]]></category>
		<category><![CDATA[widok]]></category>
		<category><![CDATA[wiosna]]></category>
		<category><![CDATA[wycieczka]]></category>
		<category><![CDATA[wyprawa]]></category>
		<category><![CDATA[zdjęcia]]></category>
		<category><![CDATA[żer]]></category>
		<category><![CDATA[żerowisko]]></category>
		<category><![CDATA[zima]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://mojewyprawy.com/?p=2113</guid>
		<description><![CDATA[Dziś dzień taki, jak lubię&#8230; czyli nie ma to, jak 6-godzinna wycieczka pieszo -komunikacyjna Ale do rzeczy. Obudziło mnie słońce, co ostatnio nie zdarza się zbyt często, i -ku mojej uciesze- dzień zapowiadał się naprawdę obiecująco. Nie ma co ukrywać -marzę już o wiośnie (marcu, kwietniu minimum 😉 -a najlepiej o maju), brak mi słońca <a class="read-more-link" href="http://mojewyprawy.com/piesze-wedrowki/w-zaczarowanej-kuzni-dzieciola/"><br />czytaj więcej</a>]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<iframe src="http://www.facebook.com/plugins/like.php?href=http%3A%2F%2Fmojewyprawy.com%2Fpiesze-wedrowki%2Fw-zaczarowanej-kuzni-dzieciola%2F&amp;layout=standard&amp;show_faces=true&amp;width=450&amp;action=like&amp;colorscheme=light&amp;height=80" scrolling="no" frameborder="0" style="border:none; overflow:hidden; width:450px; height:80px;" allowTransparency="true"></iframe><p>Dziś dzień taki, jak lubię&#8230; czyli nie ma to, jak 6-godzinna wycieczka pieszo -komunikacyjna <img src="http://mojewyprawy.com/wp-includes/images/smilies/simple-smile.png" alt=":)" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /></p>
<p>Ale do rzeczy. Obudziło mnie słońce, co ostatnio nie zdarza się zbyt często, i -ku mojej uciesze- dzień zapowiadał się naprawdę obiecująco. Nie ma co ukrywać -marzę już o wiośnie (marcu, kwietniu minimum <img src="http://s.w.org/images/core/emoji/72x72/1f609.png" alt="😉" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> -a najlepiej o maju), brak mi słońca i światła, dłuższego dnia i czasu, by porobić aktywnie coś sensownego (czytaj: wypraw <img src="http://s.w.org/images/core/emoji/72x72/1f609.png" alt="😉" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> )&#8230; Dlatego takiego dnia, jak dzisiejsza sobota -nie mogłam przegapić <img src="http://s.w.org/images/core/emoji/72x72/1f609.png" alt="😉" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /></p>
<p>Najbardziej lubię całe dnie spędzane na wycieczce (piesze po prostu uwielbiam), więc czasami po prostu nie potrzeba nic więcej do szczęścia, niż wsiąść choćby w autobus i wybrać się na taką całodniową wycieczkę do swojego ulubionego miejsca. W moim przypadku jest to Radojewo. Wyruszyliśmy więc ok. 11:30, by być z powrotem ok. 17:30. Nie wiem, ile km zrobiliśmy, ale zapewnie sporo&#8230;</p>
<p><span style="text-decoration: underline;">Poprzednie wycieczki do Radojewa:</span></p>
<ul>
<li><a title="Dziewicza Góra, Radojewo, Morasko: 30 km -3.02.2008r." href="http://mojewyprawy.com/piesze-wedrowki/dziewicza-gora-radojewo-morasko-30-km-3-02-2008r/" target="_blank"><strong>Dziewicza Góra, Radojewo, Morasko: 30 km -3.02.2008r.</strong></a></li>
<li><a title="Szczyt formy ranników wiosennych ;) -24.02.2008r." href="http://mojewyprawy.com/piesze-wedrowki/szczyt-formy-rannikow-wiosennych-24-02-2008r/" target="_blank"><strong>Szczyt formy ranników wiosennych <img src="http://s.w.org/images/core/emoji/72x72/1f609.png" alt="😉" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> -24.02.2008r.</strong></a></li>
<li><a title="Kokoryczowym Wzgórzem ku Cytadeli -28.02.2010r." href="http://mojewyprawy.com/piesze-wedrowki/kokoryczowym-wzgorzem-ku-cytadeli-28-02-2010r/" target="_blank"><strong>Kokoryczowym Wzgórzem ku Cytadeli -28.02.2010r.</strong></a></li>
<li><a title="W poszukiwaniu Wiosny: Radojewo -7.03.2010r." href="http://mojewyprawy.com/piesze-wedrowki/w-poszukiwaniu-wiosny-radojewo-7-03-2010r/" target="_blank"><strong>W poszukiwaniu Wiosny: Radojewo -7.03.2010r.</strong></a></li>
<li><a title="Wiosna tuż tuż! (luty 2011)" href="http://mojewyprawy.com/miejsca/moj-poznan/wiosna-tuz-tuz-luty-2011/" target="_blank"><strong>Wiosna tuż tuż! (luty 2011)</strong></a></li>
<li><a title="Ranniki Zimowe w trzech odsłonach!" href="http://mojewyprawy.com/fotografia/ranniki-zimowe-w-trzech-odslonach/" target="_blank"><strong>Ranniki Zimowe w trzech odsłonach!</strong></a></li>
<li><a title="Apogeum Ranników Zimowych" href="http://mojewyprawy.com/fotografia/apogeum-rannikow-zimowych/" target="_blank"><strong>Apogeum Ranników Zimowych</strong></a></li>
</ul>
<p>Wchodząc do parku w oczy rzuca się dobrze nam znany krajobraz: po lewej stronie kamienista droga w dół, do Warty, z przydrożną kapliczką. Po prawej: pałac rodu Von Treskow, zaniedbany, aczkolwiek widać ślady bytności firmy, która ma w posiadaniu owy dworek (świeżo wybetonowane murki obok wejścia oraz zabezpieczenia okien na oknach i drzwiach dworkowych &#8222;garaży&#8221;).</p>
<p>Idziemy dalej ścieżką&#8230; Niestety ani śladu po rannikach (spodziewałam się tego) -myślę, że w tym roku wykiełkują na przełomie stycznia /lutego. Mimo, że dziś wietrzny dzień -w parku cisza. Znam ten jego specyficzny mikroklimat, Radojewo jest magiczne. Wokół tylko cisza, świergot licznych ptaków (zwłaszcza dzięciołów -ten dźwięk będzie nam towarzyszył przez całą wycieczkę) oraz raz po raz -stukot koron drzew o siebie (wywołanym w górze wiatrem). Przyjemnie się idzie przez to bajkowe królestwo spokoju&#8230; Spoglądam na urokliwe platany obok stawów -jak zwykle zachwycają. Wychodząc z parku moją uwagę zwracają kolory okolicznych pól obsianych oziminą -są po prostu niesamowite, a dzisiejsze naturalne, słoneczne oświetlenie -dodaje im fantastycznego uroku i soczystych barw. Aż się chce wiosny <img src="http://s.w.org/images/core/emoji/72x72/1f609.png" alt="😉" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /></p>
<p>Idziemy powoli w dół, ku Warcie, małym nachyleniem poziomu, ale zawsze <img src="http://s.w.org/images/core/emoji/72x72/1f609.png" alt="😉" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> Nigdy nie szłam tą ścieżką -odkryłam coś nowego! <img src="http://mojewyprawy.com/wp-includes/images/smilies/simple-smile.png" alt=":)" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> Wokół same pola, liczne myśliwskie ambony, a przed nami -las. Odkrywam też obecność głogu i krzewów dzikiej róży, i nareszcie -przy zimie- odróżniam je od siebie dzięki rozmiarom i konarom <img src="http://s.w.org/images/core/emoji/72x72/1f609.png" alt="😉" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> Wkraczamy na leśną mini-szosę, by po chwili z niej zejść, cały czas w kierunku Warty. I w tym momencie czuję, że przekraczam jakąś niewidzialną granicę: widok, który wyłania mi się zza sosnowego lasku, po prostu mnie zachwyca. Staję na skraju tego cudownego miejsca i podziwiam: rozległa i szeroka polana, usiana kretowiskami i wyniosłymi, dumnymi, nadwarciańskimi dębami. Jest zarazem widokowa i bardzo kameralna -to mi się naprawdę podoba i od razu pragnę wrócić tu jeszcze raz, i to i wiosną, i latem, i jesienią <img src="http://mojewyprawy.com/wp-includes/images/smilies/simple-smile.png" alt=":)" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /></p>
<p>Idziemy łęgową polaną w lewo, mając po prawej stronie cały czas równolegle rzekę Wartę, schowaną za małym wierzbowym laskiem. Dochodzimy do znanego nam już potoku, przekraczamy go i udajemy się na rekonesans Warty. Cały czas towrzyszą nam już wspomnane wcześniej <a title="Dzięcioł Duży" href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Dzi%C4%99cio%C5%82_du%C5%BCy" target="_blank">dzięcioły</a>: stukoczą nie tyle o konary i gałęzie, co o szyszki (wydłubując nasiona), dzięki czemu namierzamy kilka tzw. &#8222;kuźni dzięcioła&#8221;. Fascynujące jest obserwowanie tego pięknego ptaka o ciekawym ubarwieniu: czarny frak, a pod spodem czerwone kalesony <img src="http://s.w.org/images/core/emoji/72x72/1f609.png" alt="😉" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /><br />
Kuźnie -są to miejsca, w których dzięcioł się pożywia, wkładająć w zagłębienia między konarami lub w specjalnie wykutych miejscach w drzewie -szyszki, i wydłubuje z nich nasiona. Najłatwiej rozpoznać &#8222;kuźnię&#8221; po widoku i ilości spożytych szyszek na ziemi -po objedzeniu ptaszek po prostu zrzuca ją w dół, by spożyć następną <img src="http://s.w.org/images/core/emoji/72x72/1f609.png" alt="😉" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /></p>
<p>Słońce zaszło za chmury już kilka dobrych chwil temu i zaczyna bardzo powoli się ochładzać i ściemniać&#8230; Ruszamy jeszcze na chwilę wzdłuż Warty, by za kilka chwil podążać w stronę przystanku autobusowego linii nr 67. Okazuje się, że z miejsca, w którym jesteśmy -pół godziny nie jest wystarczającym limitem czasowym, by pokonać ową drogę (co oznacza, że byliśmy jakieś 3 km od przystanku, idąc trochę szybszym tempem, niż przeciętne ludzkie spacerowe 5 km/h). Myślę, że dziś zrobiliśmy minimum łącznie jakieś ponad 10 km: jak mi tego brakowało! <img src="http://mojewyprawy.com/wp-includes/images/smilies/simple-smile.png" alt=":)" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /></p>
<p>Oto dzięcioł w swojej kuźni:</p>
<p><a href="http://youtu.be/QOYK8svouKs">
<p><a href="//www.youtube.com/watch?v=QOYK8svouKs&#038;fmt=18">//www.youtube.com/watch?v=QOYK8svouKs</a></p>
<p></a></p>
<p>Zdjęcia:</p>
<div class="pe2-album " style="">Response code is 404</div><div class='clear'></div>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://mojewyprawy.com/piesze-wedrowki/w-zaczarowanej-kuzni-dzieciola/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>1</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Fort 4a</title>
		<link>http://mojewyprawy.com/miejsca/moj-poznan/fort-4a/</link>
		<comments>http://mojewyprawy.com/miejsca/moj-poznan/fort-4a/#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 03 Feb 2012 20:53:42 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Martyna]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[Budowle]]></category>
		<category><![CDATA[Ciekawe miejsca]]></category>
		<category><![CDATA[Fortyfikacje]]></category>
		<category><![CDATA[Fotografia]]></category>
		<category><![CDATA[Mój Poznań]]></category>
		<category><![CDATA[1878]]></category>
		<category><![CDATA[1880]]></category>
		<category><![CDATA[1888]]></category>
		<category><![CDATA[1945]]></category>
		<category><![CDATA[2012]]></category>
		<category><![CDATA[66 PDH "Lupus"]]></category>
		<category><![CDATA[atak]]></category>
		<category><![CDATA[bark]]></category>
		<category><![CDATA[barkan]]></category>
		<category><![CDATA[Bractwo Rycerskie Chorągwi Wielkopolskiej]]></category>
		<category><![CDATA[brama główna]]></category>
		<category><![CDATA[budynek]]></category>
		<category><![CDATA[cegła]]></category>
		<category><![CDATA[ciekawe]]></category>
		<category><![CDATA[ciekawostka]]></category>
		<category><![CDATA[ciekawostki]]></category>
		<category><![CDATA[ciekawy obiekt]]></category>
		<category><![CDATA[czoło]]></category>
		<category><![CDATA[druh]]></category>
		<category><![CDATA[działalność]]></category>
		<category><![CDATA[dzieło pośrednie]]></category>
		<category><![CDATA[epizod]]></category>
		<category><![CDATA[February]]></category>
		<category><![CDATA[festung]]></category>
		<category><![CDATA[Festung Posen]]></category>
		<category><![CDATA[Fort 4a]]></category>
		<category><![CDATA[Fort 5]]></category>
		<category><![CDATA[Fort 5a]]></category>
		<category><![CDATA[Fort 6]]></category>
		<category><![CDATA[Fort 6a]]></category>
		<category><![CDATA[fort artyleryjski]]></category>
		<category><![CDATA[fort główny]]></category>
		<category><![CDATA[Fort IVa]]></category>
		<category><![CDATA[fort pomocniczy]]></category>
		<category><![CDATA[fort pośredni]]></category>
		<category><![CDATA[fort trapezowy]]></category>
		<category><![CDATA[forteczne rajdy rowerowe]]></category>
		<category><![CDATA[forteczny]]></category>
		<category><![CDATA[forteczny rajd rowerowy]]></category>
		<category><![CDATA[fortów]]></category>
		<category><![CDATA[Fortu 4a]]></category>
		<category><![CDATA[fortyfikacje]]></category>
		<category><![CDATA[fosa]]></category>
		<category><![CDATA[Gacek Brunatny]]></category>
		<category><![CDATA[Grupa Rekonstukcyjna Wojsk Łączności]]></category>
		<category><![CDATA[harcerski]]></category>
		<category><![CDATA[Harcerski Krąg Miłośników Fortyfikacji i Eksploracji w Poznaniu]]></category>
		<category><![CDATA[harcerz]]></category>
		<category><![CDATA[harcerze]]></category>
		<category><![CDATA[harcówka]]></category>
		<category><![CDATA[historia]]></category>
		<category><![CDATA[HKMFIE]]></category>
		<category><![CDATA[HOKTW]]></category>
		<category><![CDATA[inicjatywa]]></category>
		<category><![CDATA[January]]></category>
		<category><![CDATA[kajak]]></category>
		<category><![CDATA[kapitan]]></category>
		<category><![CDATA[kaponiera]]></category>
		<category><![CDATA[Klub Miłośników Gier Fabularnych]]></category>
		<category><![CDATA[koncepcja]]></category>
		<category><![CDATA[koncepcja zagospodarowania]]></category>
		<category><![CDATA[koszary]]></category>
		<category><![CDATA[labirynt]]></category>
		<category><![CDATA[Lupus]]></category>
		<category><![CDATA[luty]]></category>
		<category><![CDATA[majdan]]></category>
		<category><![CDATA[majdany]]></category>
		<category><![CDATA[mapa]]></category>
		<category><![CDATA[mapka]]></category>
		<category><![CDATA[meta]]></category>
		<category><![CDATA[miasto]]></category>
		<category><![CDATA[miasto Poznań]]></category>
		<category><![CDATA[militaria]]></category>
		<category><![CDATA[modernizacja]]></category>
		<category><![CDATA[mróz]]></category>
		<category><![CDATA[mur antypodmuchowy]]></category>
		<category><![CDATA[mur Carnota]]></category>
		<category><![CDATA[natura]]></category>
		<category><![CDATA[niepodległość]]></category>
		<category><![CDATA[nietoperz]]></category>
		<category><![CDATA[nietoperze]]></category>
		<category><![CDATA[niezapomniane wrażenia]]></category>
		<category><![CDATA[Nocek Duży]]></category>
		<category><![CDATA[Nocek Natterera]]></category>
		<category><![CDATA[Nocek Rudy]]></category>
		<category><![CDATA[obiekt]]></category>
		<category><![CDATA[obserwacja]]></category>
		<category><![CDATA[obserwacje]]></category>
		<category><![CDATA[okna]]></category>
		<category><![CDATA[okno]]></category>
		<category><![CDATA[opieka nad fortem]]></category>
		<category><![CDATA[organizacje]]></category>
		<category><![CDATA[osiedle]]></category>
		<category><![CDATA[ostrzał]]></category>
		<category><![CDATA[pierścień forteczny]]></category>
		<category><![CDATA[poduszka piaskowa]]></category>
		<category><![CDATA[podziemia]]></category>
		<category><![CDATA[podziemia fortu]]></category>
		<category><![CDATA[pole]]></category>
		<category><![CDATA[północ]]></category>
		<category><![CDATA[północna]]></category>
		<category><![CDATA[populacja]]></category>
		<category><![CDATA[Porozumienie dla Twierdzy Poznań]]></category>
		<category><![CDATA[potencjał]]></category>
		<category><![CDATA[poterna]]></category>
		<category><![CDATA[poterny]]></category>
		<category><![CDATA[Poznań]]></category>
		<category><![CDATA[poznański]]></category>
		<category><![CDATA[projekt]]></category>
		<category><![CDATA[promocja]]></category>
		<category><![CDATA[Prusacy]]></category>
		<category><![CDATA[Prusy]]></category>
		<category><![CDATA[przeciwskarpa]]></category>
		<category><![CDATA[przyroda]]></category>
		<category><![CDATA[rajd rowerowy]]></category>
		<category><![CDATA[rozbiórka]]></category>
		<category><![CDATA[rozbudowa]]></category>
		<category><![CDATA[rozebrany]]></category>
		<category><![CDATA[rzeka Warta]]></category>
		<category><![CDATA[Salamandra]]></category>
		<category><![CDATA[schron]]></category>
		<category><![CDATA[ściana]]></category>
		<category><![CDATA[ścieżka dydaktyczna historyczno-przyrodnicza]]></category>
		<category><![CDATA[Sekcja Eksploracyjna - Fort 4a]]></category>
		<category><![CDATA[Sekcja Rowerzystów Miejskich]]></category>
		<category><![CDATA[śnieg]]></category>
		<category><![CDATA[spotkania]]></category>
		<category><![CDATA[stempel]]></category>
		<category><![CDATA[stemple]]></category>
		<category><![CDATA[strop]]></category>
		<category><![CDATA[strzał]]></category>
		<category><![CDATA[styczeń]]></category>
		<category><![CDATA[szturm]]></category>
		<category><![CDATA[teren]]></category>
		<category><![CDATA[trawers]]></category>
		<category><![CDATA[trawers ziemny]]></category>
		<category><![CDATA[turysta wodny]]></category>
		<category><![CDATA[Twierdza Poznań]]></category>
		<category><![CDATA[Twierdza Poznań Dziedzictwem Narodów]]></category>
		<category><![CDATA[Twierdzy Poznań]]></category>
		<category><![CDATA[Urząd Miasta Poznania]]></category>
		<category><![CDATA[uwaga]]></category>
		<category><![CDATA[walka]]></category>
		<category><![CDATA[Walter]]></category>
		<category><![CDATA[wał ziemny]]></category>
		<category><![CDATA[Warownia 4a]]></category>
		<category><![CDATA[wejścia]]></category>
		<category><![CDATA[wejście]]></category>
		<category><![CDATA[wodniak]]></category>
		<category><![CDATA[wojna]]></category>
		<category><![CDATA[wojsko]]></category>
		<category><![CDATA[wojsko polskie]]></category>
		<category><![CDATA[wokół miasta Poznania]]></category>
		<category><![CDATA[wokół Poznania]]></category>
		<category><![CDATA[współpraca]]></category>
		<category><![CDATA[wykop]]></category>
		<category><![CDATA[wykopy]]></category>
		<category><![CDATA[wysadzony]]></category>
		<category><![CDATA[XIX wiek]]></category>
		<category><![CDATA[XX wiek]]></category>
		<category><![CDATA[zagospodarowanie]]></category>
		<category><![CDATA[zarys historii]]></category>
		<category><![CDATA[zima]]></category>
		<category><![CDATA[zimowanie nietoperzy]]></category>
		<category><![CDATA[zimowisko]]></category>
		<category><![CDATA[żołnierz]]></category>
		<category><![CDATA[żołnierze]]></category>
		<category><![CDATA[zwiedzanie]]></category>
		<category><![CDATA[Zwischenwerk 4a]]></category>
		<category><![CDATA[Zwischenwerk Waldersee II (IVa)]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://mojewyprawy.com/?p=1765</guid>
		<description><![CDATA[Sporo ostatnio na stronie tematów fortyfikacyjnych i militarnych. Wynika to po części z faktu, iż zima, którą obecnie mamy -jest zdecydowanie najlepszą porą na obserwację tego typu obiektów (są dobrze widoczne dzięki ubogiej roślinności, braku liści na drzewach etc.). Wcześniejsze fortyfikacyjne posty stanowią także dobry wstęp do artykułu o obiekcie, który chcę zaprezentować dzisiaj: Fortu <a class="read-more-link" href="http://mojewyprawy.com/miejsca/moj-poznan/fort-4a/"><br />czytaj więcej</a>]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<iframe src="http://www.facebook.com/plugins/like.php?href=http%3A%2F%2Fmojewyprawy.com%2Fmiejsca%2Fmoj-poznan%2Ffort-4a%2F&amp;layout=standard&amp;show_faces=true&amp;width=450&amp;action=like&amp;colorscheme=light&amp;height=80" scrolling="no" frameborder="0" style="border:none; overflow:hidden; width:450px; height:80px;" allowTransparency="true"></iframe><p>Sporo ostatnio na stronie tematów fortyfikacyjnych i militarnych. Wynika to po części z faktu, iż zima, którą obecnie mamy -jest zdecydowanie najlepszą porą na obserwację tego typu obiektów (są dobrze widoczne dzięki ubogiej roślinności, braku liści na drzewach etc.). Wcześniejsze fortyfikacyjne posty stanowią także dobry wstęp do artykułu o obiekcie, który chcę zaprezentować dzisiaj: Fortu 4a.</p>
<p>Niedawno miałam okazję zwiedzić owy poznański fort. Położony jest on w północnej części Poznania; jest jednym z <strong>18 fortów</strong> wchodzących w skład Twierdzy Poznań (<strong>9 głównych</strong> i <strong>9 pośrednich</strong>, tzw. &#8222;pomocniczych&#8221;).</p>
<p>Na mapce poniżej można zobaczyć, jak w uproszczeniu wyglądał <span style="text-decoration: underline;">pierścień forteczny</span> wokół ówczesnego miasta Poznania:</p>
<p><iframe src="http://maps.google.pl/maps/ms?msa=0&amp;msid=215869521506511622376.0004728838d924c7197b7&amp;ie=UTF8&amp;t=h&amp;ll=52.402628,16.929932&amp;spn=0.083786,0.189171&amp;z=12&amp;output=embed" frameborder="0" marginwidth="0" marginheight="0" scrolling="no" width="550" height="400"></iframe><br />
<small>Pokaż <a style="color: #0000ff; text-align: left;" href="http://maps.google.pl/maps/ms?msa=0&amp;msid=215869521506511622376.0004728838d924c7197b7&amp;ie=UTF8&amp;t=h&amp;ll=52.402628,16.929932&amp;spn=0.083786,0.189171&amp;z=12&amp;source=embed">Pierścień Fortów Wokół Poznania</a> na większej mapie</small></p>
<p>&nbsp;</p>
<h4><strong><span style="color: #808080;">ZARYS HISTORII:</span></strong></h4>
<p>Historia Fortu 4a pełna jest &#8222;zwrotów akcji&#8221; i obfituje w ciekawe epizody:</p>
<blockquote><p><strong>Fort 4a powstał w ramach rozbudowy i modernizacji dziewiętnastowiecznej Twierdzy Poznań. Jest to fort pomocniczy artyleryjski. Zbudowany został w latach 1878 ? 81.</strong></p>
<p>Z ramienia wojska nadzór nad budową pełnił Kapitan Walter. Podczas budowy w 1880 nastąpiła katastrofa budowlana, osunięcie głównego wału.</p>
<p>Fort 4a w Poznaniu posiada narys barkanu (fort trapezowy) na wale umieszczono cztery trawersy ziemne: dwa, zawierające schrony (schrony rozebrane), na czole i po jednym na obu barkach, (?).</p>
<p><strong>Fort otoczony był fosą o szerokości 9 m</strong>. Przeciwskarpa w części czołowej i barkowej murowana (fosa na odcinkach barkowych i szyjowym zasypana przeciwskarpy wysadzone i rozebrane), w części szyjowej &#8211; ziemna. Skarpa jest ziemna, chroniona przez <strong>mur skarpowy </strong>(mur rozebrany).</p>
<p>Przestrzeliwanie fosy zapewniały trzy wewnętrzne <a title="Kaponiera" href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Kaponiera" target="_blank"><strong>kaponiery</strong></a> (?).</p>
<p>W roku 1888 fort został zmodernizowany i wzmocniony. (?) Brama główna i wyjazdy na <strong><a title="Majdan" href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Majdan_%28urbanistyka%29" target="_blank">majdany</a></strong> a także wejścia do <strong><a title="Poterna" href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Poterna" target="_blank">potern</a></strong> zaopatrzono w ramach wzmocnienia murami antypodmuchowymi z przejściami labiryntowymi, okna koszar fortu zostały zamurowane (co drugie) a stropy i ściany zaopatrzono w <strong>poduszki piaskowe</strong>.</p>
<p>Po odzyskaniu niepodległości Wojsko Polskie fort przeznaczyło na cele magazynowe, zachowały się podpisy żołnierzy w koszarach fortu. Wojsko uprawiało także cebulę na polu na terenie przylegającym do fortu.</p>
<p><strong>Podczas szturmu Twierdzy Poznań w 1945 roku fort brał udział w obronie jednak walki trwały tylko dwie godziny ? doszło do nich także w poternach fortu &#8211; zachowane ślady na ścianach w podziemiach fortu</strong>.</p>
<p><strong>W 1945 r.</strong> w czasie działań wojennych uszkodzone zostały koszary szyi. W latach 1952 ? 65 fort został wysadzony i poddany rozbiórce. Fosa została zasypana ziemia z wykopów pod domy jednorodzinne rozbudowywanego w pobliżu osiedla.</p>
<p><strong>W latach 80</strong> ? tych część koszar użytkowana na cele magazynowe. Około 1990 roku fort opuszczony zasypywany śmieciami i dewastowany &#8211; wewnątrz koszar spalono między innymi kilka samochodów.</p>
<p><strong>W 1997 roku fort przejmują harcerze</strong> i wspólnie z PTOP ?Salamandra? zabezpieczają podziemia fortu przed niekontrolowaną penetracją i dewastacją. Od tego czasu trwają systematyczne prace nad oczyszczeniem terenu fortu i podziemnych kubatur ze śmieci i gruzu.</p>
<p>W podziemiach fortu co roku obserwowanych jest kilkadziesiąt osobników nietoperzy kilku gatunków ?miedzy innymi <strong><a title="Nocek Duży" href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Nocek_du%C5%BCy" target="_blank">Nocek Duży</a>, <a title="Nocek Rudy" href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Nocek_rudy" target="_blank">Nocek Rudy</a>, <a title="Nocek Natterera" href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Nocek_Natterera" target="_blank">Nocek Natterera</a>, <a title="Gacek Brunatny" href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Gacek_brunatny" target="_blank">Gacek Brunatny</a></strong> ? <span style="text-decoration: underline;">dzięki harcerzom populacja nietoperzy stale wzrasta</span>. W zabezpieczonych podziemiach znalazły one doskonałe miejsce do zimowania.</p>
<p>W planach miedzy innymi <span style="text-decoration: underline;"><strong>ścieżka dydaktyczna historyczno przyrodnicza po obwałowaniach i podziemiach fortu.</strong></span></p>
<p>Kilka słów na temat nazewnictwa fortu: pierwotnie funkcjonowała nazwa<strong> ?Zwischenwerk 4a? (dzieło pośrednie), </strong>później<strong> ?Zwischenwerk Waldersee II (IVa)?, </strong>w latach międzywojennych<strong> ?Warownia 4a?. </strong>Po wojnie<strong> ?Fort IVa?</strong>, a obecnie<strong> Fort 4a</strong>.</p></blockquote>
<p>Opracowanie:<br />
<strong>hm. Konrad Dąbrowski ? H.R.</strong><br />
<strong><a title="Harcerski Krąg Miłośników Fortyfikacji i Eksploracji w Poznaniu" href="http://hkmfie.harc.pl/hkmfie/hkmfie.html" target="_blank">Harcerski Krąg Miłośników Fortyfikacji i Eksploracji w Poznaniu</a> &amp; Sekcja Eksploracyjna &#8211; Fort 4a</strong>.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Powyższy cytat pochodzi ze <strong><a title="Fort 4a w Poznaniu" href="http://www.fort4a.harc.pl/" target="_blank">STRONY W CAŁOŚCI POŚWIĘCONEJ FORTOWI 4a</a></strong>, która jest źródłem bardzo cennych informacji o tej bardzo ciekawej budowli fortyfikacyjnej.</p>
<p>&nbsp;</p>
<h4><strong><span style="color: #808080;">FORT 4a obec</span><span style="color: #808080;">nie:</span></strong></h4>
<p>Obecnie organizacje opiekujące się fortem działają w ramach <a title="Porozumienie dla Twierdzy Poznań" href="http://www.twierdza.poznan.pl/" target="_blank"><strong>Porozumienia dla Twierdzy Poznań</strong></a>.</p>
<p>Szczególnie wart uwagi jest fakt, iż członkowie Porozumienia dla Twierdzy Poznań opracowali <strong>koncepcję zagospodarowania</strong> Fortu 4a, oraz czterech innych obiektów Twierdzy Poznań (Forty: 5, 5a, 6 oraz 6a). Koncepcja ta zwyciężyła w konkursie ogłoszonym przez Miasto Poznań! Szerzej m.in. o projekcie <span style="text-decoration: underline;">&#8222;Twierdza Poznań Dziedzictwem Narodów&#8221;</span> -można przeczytać <a title="&quot;Twierdza Poznań dziedzictwem narodów&quot;" href="http://www.twierdza.poznan.pl/index.php?id=25" target="_blank">TUTAJ</a>.</p>
<p>Uważam, że projekt jest niezwykle ciekawy; jest inicjatywą jak najbardziej wartą wsparcia, uwagi i promocji, trzeba wreszcie wykorzystać niedoceniany potencjał, który miasto już ma -Twierdzę Poznań!</p>
<p>Aktualnie na forcie spotykają się następujące organizacje: <a title="HOKTW" href="http://hoktw.harc.pl" target="_blank"><strong>HOKTW</strong></a>, <strong><a title="Harcerski Krąg Miłośników Fortyfikacji i Eksploracji w Poznaniu" href="http://hkmfie.harc.pl" target="_blank">HKMFIE</a></strong>, <a title="66 PDH &quot;Lupus&quot;" href="http://lupus.harc.pl" target="_blank"><strong>66 PDH &#8222;Lupus&#8221;</strong></a>, Sekcja Eksploracyjna &#8211; Fort 4a, Klub Miłośników Gier Fabularnych, Bractwo Rycerskie Chorągwi Wielkopolskiej i Grupa Rekonstrukcyjna Wojsk Łączności.</p>
<p>Odbywają się także <strong>forteczne rajdy rowerowe</strong> (których metą jest fort), w ramach działalności Porozumienia dla Twierdzy Poznań, we współpracy z <a title="Sekcja Rowerzystów Miejskich" href="http://srm.eco.pl" target="_blank">Sekcją Rowerzystów Miejskich</a>.</p>
<p>Organizacje współpracujące ze sobą w ramach Porozumienia dla Twierdzy Poznań planują budowę mariny &#8211; przystani wodniackiej na rzece Warcie w pobliżu fortu. Fort według tej koncepcji stanowić będzie zaplecze dla wodniaków a zaprojektowany przez Porozumienie dla Twierdzy Poznań, Poznańszki Szlak Forteczny zyska połączenie z szlakiem wodnym przebiegającym przez nasze miasto. Na teranie fortu otwarty także będzie Skansen Forteczny &#8211; Fort 4a poświęcony historii i przeszłości militarnej obiektu.</p>
<p>&nbsp;</p>
<h4><strong><span style="color: #888888;">Oto zdjęcia wnętrz Fortu 4a:</span></strong></h4>
<p>(Zwiedzanie jak najbardziej jest możliwe -w każdą pierwszą niedzielę miesiąca 10:00 &#8211; 14:00, jednak wymagane jest wcześniejsze zgłoszenie telefoniczne. Istnieje możliwość ustalenia zwiedzania w innym terminie -szczegóły <a title="Zwiedzanie Fortu 4a" href="http://www.fort4a.harc.pl/" target="_blank">TUTAJ</a>).</p>
<p><strong> Zachęcam jak najbardziej do odwiedzenia, wrażenia niezapomniane!</strong></p>
<p>Zdjęcia publikuję dzięki uprzejmości p. Konrada Dąbrowskiego, lidera wielu inicjatyw związanych z popularyzacją poznańskich fortyfikacji i Przewodniczącego Porozumienia dla Twierdzy Poznań. Pan Konrad od 15 lat opiekuje się Fortem 4a, ratując zabytkowy obiekt przed zniszczeniem i zapomnieniem.</p>
<p><strong><div class="pe2-album " style="">Response code is 404</div><div class='clear'></div><br />
</strong></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://mojewyprawy.com/miejsca/moj-poznan/fort-4a/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>3</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>
