Wakacje, jak co roku, to dla mnie idealny czas na poznawanie nowych miejsc. Czasami te nowe miejsca leżą tak blisko miejsc do tej pory bardzo często uczęszczanych, że aż trudno w to uwierzyć… Czasami leżą zaledwie po drugiej stronie rzeki. Czasami to inne państwo. Ale czasami bywa i tak, że wszystkie powyższe położenia są tożsame -i tak właśnie było u mnie w tym roku. Postanowiłam zawitać w Niemczech -jednym słowem: Herzlich Willkommen!

Granicę przekroczyłam w Słubicach, za Odrą wyjeżdżając już we Frankfurcie nad Odrą (Frankfurt n. Oder). Miasto dość zurbanizowane, bardzo uporządkowane i czyste (nie licząc remontów np. dróg). Ale w końcu to Niemcy -mogłam się tego domyśleć Od razu uderzyła mnie zupełnie inna polityka drogowa zachodnich sąsiadów, tak różna od naszej swojskiej polskiej -w mieście gdzie się da są trzypasmówki, dość dobrze odkorkowując centrum. Za miastem zaś nadal trzypasmówka, gdzie środkowy pas zamiennie wydzielany jest dla lewego i prawego jako dodatkowy -za zadanie ma służyć bezpiecznemu wyprzedzaniu. Jak dla mnie -bajka! Z ciekawostek, zdziwił mnie brak włączonych świateł dziennych właściwie wszystkich mijanych aut -okazało się, że w Niemczech nie obowiązują za dnia. Nie ma tam również linii, tzw. „podwójnych ciągłych” na zakazie wyprzedzania -Niemcy widocznie uznali, że szkoda marnować farbę i jedna ciągła wystarczy Nie spotkałam się również z odpowiednikiem znaku w Polsce nazywanym „Obszar zabudowany” -widocznie same nazwy miejscowości już z definicji są tam tak traktowane. Nawiasem mówiąc -nazwy miejscowości występują w kolorach: żółtym i białym -może to ma znaczenie, jak u nas?

Pozytywnie zaskoczyła mnie ilość ścieżek rowerowych -właściwie wzdłuż każdej bardziej ruchliwej szosy za miastem po obu stronach (!) ciągną się ścieżki rowerowe, po których uczęszczają bardzo liczni rowerzyści i rolkarze. Doskonały przykład na to, że kultura rowerowa jest tam bardzo zakorzeniona i stoi na zupełnie innym poziomie, niż u nas (a nie zapominajmy przecież, że byłam jedynie w byłym NRD -Branderburgii).

W poszukiwaniu jezior odkryłam Helenesee -jezioro Heleny, które jest przez Niemców nazywane „Małym Bałtykiem” (Die kleine Ostsee). Helenesee jest właściwie najczystszym jeziorem Brandenburgii, położonym w środowisku podjętym ochroną Oder ? Spree- Seengebiet, 8 km na południe od Frankfurtu nad Odrą, pomiędzy lasami sosnowymi. Pochodzenie jeziora jest dość ciekawe, ponieważ postało ono na skutek odkrywkowego wydobycia węgla brunatnego (lata 1930-1959), przez zalanie wyrobiska wodami gruntowymi. Na chwilę obecną jezioro ma powierzchnię 250 ha (w najgłębszym miejscu liczy ok. 70 m głębokości). W październiku 1960 roku cały obszar został przekształcony w rezerwat przyrody.

Kolejnymi swego rodzaju odkryciami były kanały rzeczne -Sprewa (Spree) i Kanał Fryderyka Wilhelma (Friderik Wilhelm Kanal) -zwłaszcza Kanał Sprewy wydał mi się ciekawy, jest to istna wodna autostrada, prosta jak deska -coś takiego widziałam wcześniej tylko na Mazurach. Co ciekawe, Kanał Sprewy jest w świetnej formie, nadal utrzymywany i barki spokojnie mogą po niej pływać aż do wnętrza Niemiec. Piękne

Z ciekawych rzeczy udało mi się również zobaczyć postNRDowskie , ale obecnie portowe miasto Eisenhuttenstadt z perspektywy lądu: widoki na nadbrzeże, most nad kanałem bezcenne

Nawiązując do ostatniego wpisu o Szlaku Rejonem Pamięci Narodowej chciałabym również wspomnieć o rozmaitych okolicznościach przyrody i działalności człowieka -które mamy okazję zwiedzić przy okazji

Rejon Północno-Zachodniej Polski, znany również, jako „najdalej wysunięty na zachód kraniec Polski” lub „Zakole Odry” (znane zapewne z lekcji geografii ze szkoły podstawowej o najdalej wysuniętych krańcach naszego kraju) to bardzo ciekawy geograficznie rejon. Jest on swoistym trójstykiem trzech mezoregionów: Pojezierza Myśliborskiego, Równiny Gorzowskiej oraz Kotliny Freienwaldzkiej -a to tylko po stronie polskiej… Terytoria Polski i Niemiec przecina w tym miejscu rzeka Odra i to właśnie ona nadaje charakteru tym ziemiom: nigdzie indziej nie widziałam jej aż tak szerokiej, dumnej -płynącej leniwie do pobliskiego już właściwie Morza Bałtyckiego: wszak od tego miejsca zaczyna się słynna „Dolna Odra”. Całość niemal idealnie wpasowuje się w obręb Cedyńskiego Parku Krajobrazowego, Odra z pewnością nie pozostała bez wpływu na ukształtowanie terenu nieopodal Cedynii: tereny po polskiej stronie zdają się dominować nad niemiecką doliną, co bardzo dobrze widać z Góry Czcibora.

Jednym z ciekawszych „pomników” działalności człowieka jest nieczynny obecnie most kolejowy w Siekierkach. Nietrudno tam trafić, wystarczy obrać kierunek na Szlak Rejonem Pamięci Narodowej, konkretnie na TEN szlak:

Pokaż Rejon Pamięci Narodowej na większej mapie

Za miejscowością Gozdowice, za drogą obfitującą w liczne zakręty ujrzymy małą, kameralną miejscowość, w której czas naprawdę się zatrzymał… A w niej… -istna perełka: zapomniany most kolejowy…

Przed wojną element linii kolejowej Wriezen ? Jädickendorf (Godków), po wojnie ? niedostępna dla cywili strategiczna zapasowa przeprawa kolejowa. Po przemianach ustrojowych ? wspaniały punkt widokowy na odrzańskie rozlewiska, lokalna ciekawostka

Nietrudno tam trafić. Wystarczy zatrzymać się na chwilę przy zapomnianym Pomniku Saperów w Siekierkach. Inskrypcji prawie już nie da się przeczytać, a wynikało z niej miedzy innymi, że rzeźbę ustawiono w miejscu forsowania Odry (kwiecień 1945). Wzdłuż ledwo widocznych torów, zarastającym brukiem docieramy do malowniczej, stalowej konstrukcji. Wchodzić na nią trochę strach. Widać, że złomiarze używają tu sobie do woli, ale widać też, że są osoby, które usilnie starają się łatać ubytki.

Znajdujemy się w miejscu unikatowym. To najdłuższa przeprawa przez Odrę. Właściwie dwa mosty łączące się na wypiętrzonej między Odrą, a Kostrzyneckim Rozlewiskiem ?grobli?. Przy szczególnie wysokich poziomach wód grobla bywa wyspą. Każdy most ma 330 m długości. Ten nad starorzeczami jest nasz. Drugi, przerzucony nad głównym nurtem rzeki należy do Niemiec. Objęto go ochroną prawną i wpisano do rejestru zabytków. Wejścia bronił szlaban, specjalna brama, zasieki i groźna tablica ostrzegawcza. Całkiem niedawno (na początku sierpnia 2012) sąsiedzi zza Odry zlikwidowali blokady.

Wprawdzie zarówno nasza linia kolejowa 411, jak i jej niemiecki, wiodący do Wriezen odcinek przeszły do historii (tory po niemieckiej stronie zlikwidowano i poprowadzono tamtędy ścieżkę rowerową), ale istnieje całkiem sensowny pomysł na rewitalizację tego pięknego miejsca.

Kiedyś most łączył Siekierki z Neurüdnitz. Dziś wymyślono dla niego mocno symboliczną i dość praktyczną funkcję. Ponad granicami, w historycznym miejscu odwołującym się do pól bitewnych II wojny światowej zaplanowano utworzenie turystycznego przejścia granicznego i Europejskiego Centrum Spotkań (na wyspie). Projekt noszący nazwę ?Technisches Denkmal ?Oderbrücke Neurüdnitz-Siekierki? został pod koniec 2011 r. laureatem unijnego programu poświęconego współpracy transgranicznej. Co z tego wyniknie? Miejmy nadzieję, że coś więcej, niż z polskiego (również nagrodzonego) pomysłu.

W 2004 r. Uczniowski Klub Sportowy Sokół Przyjezierze (gm. Moryń) zgłosił do realizacji projekt pod nazwą ?Drezyną do Unii?(autorem był Sławomir Jasek). Oczyszczono spory odcinek torów, zdobyto drezynę, jednak? biurokratyczny tor przeszkód okazał się nie do przebycia. Dziś drezynę posiadają również Niemcy. Wiele osób i instytucji po obu stronach Odry kibicuje pomysłowi. Ciekawe, czy uda się pokonać wszelkie przeszkody?

cytat: http://www.polskaniezwykla.pl/web/place/29560,siekierki-najdluzsza-przeprawa-przez-odre.html

Most robi olbrzymie wrażenie,bynajmniej na mnie takie takie pozostawił… Jest obecnie niedostępny dla pieszego zwiedzania. Wielki, ku rozlewiskom, ku którym nie ma końca -bajka dla ptactwa…

Nieco dalej, za  Starą Rudnicą, Starym Kostrzynkiem, a Osinowem Dolnym, po praqwej stronie można dostrzec wzgórza, i to nie byle jakie -to Karpaty Cedyńskie!

Karpaty Cedyńskie obfitują w przepiękne plenery,.. któż spodziewałby się po nadodrzańskich terenach takich różnic wysokości; rodem z conajmniej sudeckich widokówek? Tu Odra zachwyca, zapiera dech w piersiach… Patrząc na góry, a następnie na dolinę Odry.. równocześnie zachęcam do penetrowania i eksplorowania tamtejszych miejsc, bo wiele z nich jeszcze nie zostało odkrytych

… rozpościera się przepiękny przełom rzeki  Warty… Wprawdzie to nie podręcznikowy „przełom”, gdzie brzegi lądu opadają z obu stron stromymi skarpami, a rzeka wije się meandrując co chwilę o 180 stopni, ale jak na nasze wielkopolskie, płaskie krajobrazy -pejzaż jawi się bardzo ciekawy. Liczne wzniesienia, w które obfituje północne wybrzeże Warty, z których można podziwiać krajobraz, zieleń pól, traw i lasów, oraz po prostu sielskie, rolnicze widoki -to wszystko, przy czym człowiek mógłby odpocząć.

Krainy Puszczy Noteckiej i Sierakowskiego Parku Krajobrazowego prawie się przenikają, i mimo, że na pierwszy rzut oka nie mają punktów stycznych, choć obejmują podobne rejony Wielkopolski, są w zasadzie uzupełniającą się jednością, jeśli chodzi o piękno krajobrazu. Łączy je mianowicie rzeka Warta, która obdarowuje obie krainy -nadaje pagórkowemu i morenowemu parkowi łagodności, zaś puszczy -daje odrobinę „szaleństwa” w postaci zalesionych skarp.

Mimo, iż obecnie na Warcie obserwujemy stan ostrzegawczy (na dzień dzisiejszy: 408 cm we Wronkach), da się bezpiecznie podziwiać tereny doliny Warty.

Niby zima, a jednak wiosna… Niby początek lutego, a wydaje się, że jakby koniec marca… I tylko temperatura przypomina, że jednak zima, bo jakby 8 stopni, a jednak 1 stopień (odczuwalny). Ale i tak wiosna już idzie!

I niech już przyjdzie, bo tęskno mi do wycieczek całodniowych, roweru, zieleni, przyrody w pełnej krasie…

Zieleń ze zdjęć jakby żywcem wyjęta z pełnowiosennej aury, co bardzo mnie cieszy, bo miło spędzić czas w minimum trzech różnych miejscach -i w każdym potwierdzić przybycie wiosny

A dowody mam niezbite: przylatujące gęsi, wiosenne roztopy na rzekach i polanach, dźwięki przyrody i oczywisty, radosny świergot ptaków oraz (prawdziwy as w  rękawie!): wyłaniające się z ziemii ranniki zimowe! Wiosna jest blisko!

//www.youtube.com/watch?v=AI2wF0tiSto

Niedzielny poranek powitał mnie rześkim powietrzem, więc postanowiłam wybrać się na spacer. Wokół tylko mgła, cisza, spokój… Oraz różne odcienie bieli i szarości.

I tak naprawdę tylko obecność śniegu przypominała o zimie wokół; temperatura i ogólna aura bardziej przypominały przedwiośnie, niż „przedzimie”…

//www.youtube.com/watch?v=7JDiOGpNyJ4

Raz na cztery lata na jeziorze Maltańskim odbywa się wielkie przedsięwzięcie. Nie chodzi bynajmniej o zawody wioślarskie, czy festiwal teatralny, ale o… oczyszczanie dna jeziora z mułu i śmieci. Sporo osób, w tym rodowitych Poznaniaków nie wie, że jezioro powstało poprzez spiętrzenie rzeki Cybiny.  W związku z tym właśnie raz na cztery lata śluzy na „ujściu” jeziora są otwierane na całą przepustowość, dzięki czemu woda spływa do rzeki Warty opróżniając zbiornik Malty i niestety odsłaniając również za każdym razem tony śmieci…

W każdym razie -wstążka koryta rzeki Cybiny wyryta w dnie Malty jest co cztery lata ciekawym, niesamowitym i niecodziennym widokiem!

Mewy:

//www.youtube.com/watch?v=yKhVfLoem70

Zdjęcia:

Około 130 km od Poznania, na styku trzech województw: Wielkopolskiego, Lubuskiego oraz Zachodniopomorskiego -znajduje się przepiękny Drawieński Park Narodowy.

Była to tak naprawdę moja pierwsza wizyta w tym uroczym miejscu, kiedyś -jak się później okazało- tylko zahaczyłam o DPN w 2007 roku –LINK TUTAJ.

Park ma specyficzny mikroklimat, co było widać chociażby po pogodzie panującej tam: cała Wielkopolska spowita w mgłach, a im dalej od granic parku wgłąb- tym mniej mgły, aż całkowicie się rozeszła, by -wyjeżdżając z niego znów zanurzyć się w „rozlanym mleku”. Dzięki temu pośród ponurego dnia miałam okazję spędzić piękne jego chwile w otoczeniu feeri kolorów jesieni

DPN pozostawił we mnie bardzo pozytywne odczucia. Wrażenie robi przede wszystkim przygotowanie na wysokim poziomie, zarówno techniczne, jak i estetyczne miejsc biwakowych (widziałam wprawdzie połowę -trzy z sześciu, ale myślę, że jest tak we wszystkich). Jednym słowem widać niemały wkład pracy w te miejsca tak, by służyły turystom, a jednocześnie -by nie wyglądały sztucznie i syntetycznie oraz po prostu „wtopiły” się w krajobraz.

Reasumując: odwiedziłam zaledwie wycinek, niewielką część DPN-u, ale to co już widziałam i starałam się pokazać w tej relacji -z pewnością będzie miało oddźwięk i przełożenie na kolejną wyprawę w tamte rejony. Mam nadzieję, że tym razem będzie to wyprawa conajmniej kilkudniowa (oraz pełna odkrywania zupełnie nowych, ciekawych miejsc w tym parku, gdzie mnie jeszcze nie było)

Polecam odwiedzić oficjalne strony parku, gdzie można zasięgnąć wielu ciekawych, praktycznych informacji. Na powyższych stronach znajdziemy również (do pobrania) MAPKĘ PARKU, w tym: szlaków pieszych (będących zarazem rowerowymi), biwakowisk, parkingów oraz ciekawych miejsc wartych odwiedzenia. Opis szlaków znajdziemy zaś TUTAJ. Naprawdę zachęcam do esplorowania zarówno wirtualnych, jak i w szczególności -realnych zasobów DPN!

Spacer nad rz. Drawą:

//www.youtube.com/watch?v=8fj7ID2qn-w

Zdjęcia:

Bug, jako jedna z niewielu nieuregulowanych rzek w Polsce, ma w sobie coś z pierwotnej dzikości…

Wspaniały jej przykład, w postaci (chociażby) naturalnej erozji wąwozów rzeki -możemy zobaczyć w unikatowym rezerwacie „Szwajcaria Podlaska”, niedaleko Terespola. Najłatwiej dotrzeć tu kierując się na Neple (punkt orientacyjny stanowi czołg ). Dokładna lokalizacja znajduje się TUTAJ.

Malownicza nazwa rezerwatu nie wzięła się z niczego… Liczne zakola rzeki Bug (czasami nieomal o 360 stopni) stanowią kontrast dla wzgórz, pagórków i wzniesień otaczających ze wszech stron akwen graniczny.  Z tego, co zaobserwowałam -po białoruskiej stronie wzniesienia są znacznie niższe, i nie mają aż takiego uroku. Erozja gleby jest bardzo widoczna, szczególnie widać ją przy dojeździe samochodem do rezerwatu -chwilami miałam wątpliwości, czy wjadę/wyjadę (ścieżka leży na przełomie dość dużego osuwiska).

Więcej o rezerwacie można poczytać TUTAJ i TU.

Zdjęcia:

Długo oczekiwana wyprawa na drugi koniec Polski, nad samą graniczną rzekę Bug i okolice. Byłam bardzo ciekawa widoków, wrażeń… A więc…

Bug jest jest jedyną rzeką stanowiącą granicę polski z dwoma krajami: Ukrainą i Białorusią. Jest również czwartą co do wielkości -rzeką Polski (zaraz po Wiśle, Odrze i Warcie).

W rzeczywistości, bynajmniej na odcinku granicznym, Bug jest pokroju (szerokości) naszej Warty. Co mnie bardzo zaskoczyło, to po pierwsze, dwa fakty: po pierwsze -prawie nie ma wzdłuż niego wałów chroniących przed wylewaniem rzeki i powodziami; po drugie -Bug, mimo swojego nieuregulowania- praktycznie w ogóle nie wylewa! Jako swoisty dowód niech posłuży rozmowa z miejscowym nadbużaninem (rocznik ’41), który zapytany o powódź najpierw głęboko się zdumiał, następnie zastanowił, po czym stwierdził, że oprócz -bodajże- roku 1964, nic takiego nie pamięta. Niesamowite!

Kolejną rzeczą, która mnie zaskoczyła, to konieczność „meldowania się” Straży Granicznej. Zapomniałam, że to nie Schengen, i że to tu kończy się granica Unii Europejskiej -wszak po drugiej strony rzeki jest już Białoruś ;). Biwakując, a już szczególnie nocując w tzw. Pasie Nadgranicznym (który obejmuje mniej więcej ok. 20 km wzdłuż granicy) naprawdę warto pamiętać o tym obowiązku, ponieważ Straż Graniczna regularnie patroluje granicę państwa i będąc „niezameldowanym” niemal na pewno (i to nawet w nocy) skończy się przymusową ewakuacją z biwakowiska, wylegitymowaniem oraz ukaraniem mandatem. I nie pomoże tu tłumaczenie, że „nie wiedziałem”

Trzecią rzeczą dla mnie nową, jest ilość cerkwi (wprawdzie nie widać tego na zdjęciach) i ludności prawosławnej, władającej dialektem bardzo różniącym się od naszego, zachodniego. Dla przykładu dwie anegdoty z wyprawy: będąc w okolicy Kostomłotów, klucząc nadbużańskimi szlakami, jakimś cudem trafiliśmy do Klasztoru w miejscowości Jabłeczna. Jako, iż w tym samym czasie odbywał się tam jakiś zjazd, odpust czy święcenia (sama nie wiem), i nawał ludzi i samochodów spowodował niemożność przejechania, Wojtek już z niemocy zapytał jakiegoś tubylca: -„Co to za miejscowość?” Odpowiedź padła od razu: -„Toż to panie Jableeeeeeeczna, Klasztor w Jableeeeecznej!” ;).

Druga anegdota z wyjazdu: będąc w sklepie w Terespolu, przy kasie, rozmawiałam o czymś z Wojtkiem. Po chwili zagadaliśmy do kasjerki, po czym ona: -„Chyba słyszę tu Poznań”. Troszkę się zdziwiłam, że to słyszy po gwarze, dialekcie etc., ale to dowodzi, jak bardzo nie słyszymy, co sami mówimy -z pozycji osoby trzeciej

Wspomnienia miłe, zatem warto obejrzeć zdjęcia:

Nad królową polskich rzek, Wisłę, chciałam wybrać się już dawno. Nie licząc kilku podróży pociągiem poprzez Toruń, gdzie Wisłę widzi się zaledwie przez chwilę, i to z okna -w tym roku wybrałam się nad nią tak naprawdę po raz pierwszy. Miałam również okazję o wiele dłużej na nią popatrzeć. Potęga, ogrom wody i przestrzeni spotęgowały olbrzymie piaskowe wydmy, które znajdują się niedaleko miast: Góra Kalwaria oraz Karczew. Owe wydmy zostały objęte ochroną, stanowią one Rezerwat o nazwie „Łachy Brzeskie”.

Jak opisuje Wikipedia, jest to:

faunistyczny rezerwat przyrody położony na terenie gmin: Góra Kalwaria i Karczew w województwie mazowieckim.

Został powołany Rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 23 grudnia 1998 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 166, poz. 1224^[1]). Zajmuje powierzchnię 476,31 ha.

Teren rezerwatu obejmuje wyspy, piaszczyste łachy oraz wody płynące Wisły między Otwockiem Wielkim a Górą Kalwarią. Celem ochrony było zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych ostoi lęgowych rzadkich i ginących gatunków ptaków występujących na obszarze rzeki Wisły.

Rezerwat jest bardzo ważną ostoją ptaków wodnych: mew, rybitw, siewkowatych. Ponadto na wyspach odpoczywają ptaki lecące nad doliną Wisły. Występują tu również m.in. czaple oraz bieliki.

Naprawdę warto się tam wybrać i na własne oczy zobaczyć ogrom tego miejsca, zwłaszcza opisywanych wydm i łach piasku, które potrafią się tworzyć w najbardziej nieoczekiwanych miejscach, i to nie tylko na nadbrzeżu… Abstrahując, zadziwia mnie szczególnie fakt, iż na największej polskiej rzece, jaką jest Wisła -wały przeciwpowodziowe (do których tak bardzo przywykliśmy w Wielkopolsce na naszej ukochanej Warcie) okazują się w zasadzie jedynie „symboliczne”, tzn. dość niskie w stosunku do miary rzeki: z tego, co zaobserwowałam (chociażby obok widocznego na zdjęciach mostu kolejowego) dosłownie obok wałów funkcjonuje już normalna zabudowa domów mieszkalnych…

Oto zdjęcia: