Dziś dzień taki, jak lubię… czyli nie ma to, jak 6-godzinna wycieczka pieszo -komunikacyjna

Ale do rzeczy. Obudziło mnie słońce, co ostatnio nie zdarza się zbyt często, i -ku mojej uciesze- dzień zapowiadał się naprawdę obiecująco. Nie ma co ukrywać -marzę już o wiośnie (marcu, kwietniu minimum -a najlepiej o maju), brak mi słońca i światła, dłuższego dnia i czasu, by porobić aktywnie coś sensownego (czytaj: wypraw )… Dlatego takiego dnia, jak dzisiejsza sobota -nie mogłam przegapić

Najbardziej lubię całe dnie spędzane na wycieczce (piesze po prostu uwielbiam), więc czasami po prostu nie potrzeba nic więcej do szczęścia, niż wsiąść choćby w autobus i wybrać się na taką całodniową wycieczkę do swojego ulubionego miejsca. W moim przypadku jest to Radojewo. Wyruszyliśmy więc ok. 11:30, by być z powrotem ok. 17:30. Nie wiem, ile km zrobiliśmy, ale zapewnie sporo…

Poprzednie wycieczki do Radojewa:

• Dziewicza Góra, Radojewo, Morasko: 30 km -3.02.2008r.
• Szczyt formy ranników wiosennych -24.02.2008r.
• Kokoryczowym Wzgórzem ku Cytadeli -28.02.2010r.
• W poszukiwaniu Wiosny: Radojewo -7.03.2010r.
• Wiosna tuż tuż! (luty 2011)
• Ranniki Zimowe w trzech odsłonach!
• Apogeum Ranników Zimowych

Wchodząc do parku w oczy rzuca się dobrze nam znany krajobraz: po lewej stronie kamienista droga w dół, do Warty, z przydrożną kapliczką. Po prawej: pałac rodu Von Treskow, zaniedbany, aczkolwiek widać ślady bytności firmy, która ma w posiadaniu owy dworek (świeżo wybetonowane murki obok wejścia oraz zabezpieczenia okien na oknach i drzwiach dworkowych „garaży”).

Idziemy dalej ścieżką… Niestety ani śladu po rannikach (spodziewałam się tego) -myślę, że w tym roku wykiełkują na przełomie stycznia /lutego. Mimo, że dziś wietrzny dzień -w parku cisza. Znam ten jego specyficzny mikroklimat, Radojewo jest magiczne. Wokół tylko cisza, świergot licznych ptaków (zwłaszcza dzięciołów -ten dźwięk będzie nam towarzyszył przez całą wycieczkę) oraz raz po raz -stukot koron drzew o siebie (wywołanym w górze wiatrem). Przyjemnie się idzie przez to bajkowe królestwo spokoju… Spoglądam na urokliwe platany obok stawów -jak zwykle zachwycają. Wychodząc z parku moją uwagę zwracają kolory okolicznych pól obsianych oziminą -są po prostu niesamowite, a dzisiejsze naturalne, słoneczne oświetlenie -dodaje im fantastycznego uroku i soczystych barw. Aż się chce wiosny

Idziemy powoli w dół, ku Warcie, małym nachyleniem poziomu, ale zawsze Nigdy nie szłam tą ścieżką -odkryłam coś nowego! Wokół same pola, liczne myśliwskie ambony, a przed nami -las. Odkrywam też obecność głogu i krzewów dzikiej róży, i nareszcie -przy zimie- odróżniam je od siebie dzięki rozmiarom i konarom Wkraczamy na leśną mini-szosę, by po chwili z niej zejść, cały czas w kierunku Warty. I w tym momencie czuję, że przekraczam jakąś niewidzialną granicę: widok, który wyłania mi się zza sosnowego lasku, po prostu mnie zachwyca. Staję na skraju tego cudownego miejsca i podziwiam: rozległa i szeroka polana, usiana kretowiskami i wyniosłymi, dumnymi, nadwarciańskimi dębami. Jest zarazem widokowa i bardzo kameralna -to mi się naprawdę podoba i od razu pragnę wrócić tu jeszcze raz, i to i wiosną, i latem, i jesienią

Idziemy łęgową polaną w lewo, mając po prawej stronie cały czas równolegle rzekę Wartę, schowaną za małym wierzbowym laskiem. Dochodzimy do znanego nam już potoku, przekraczamy go i udajemy się na rekonesans Warty. Cały czas towrzyszą nam już wspomnane wcześniej dzięcioły: stukoczą nie tyle o konary i gałęzie, co o szyszki (wydłubując nasiona), dzięki czemu namierzamy kilka tzw. „kuźni dzięcioła”. Fascynujące jest obserwowanie tego pięknego ptaka o ciekawym ubarwieniu: czarny frak, a pod spodem czerwone kalesony
Kuźnie -są to miejsca, w których dzięcioł się pożywia, wkładająć w zagłębienia między konarami lub w specjalnie wykutych miejscach w drzewie -szyszki, i wydłubuje z nich nasiona. Najłatwiej rozpoznać „kuźnię” po widoku i ilości spożytych szyszek na ziemi -po objedzeniu ptaszek po prostu zrzuca ją w dół, by spożyć następną

Słońce zaszło za chmury już kilka dobrych chwil temu i zaczyna bardzo powoli się ochładzać i ściemniać… Ruszamy jeszcze na chwilę wzdłuż Warty, by za kilka chwil podążać w stronę przystanku autobusowego linii nr 67. Okazuje się, że z miejsca, w którym jesteśmy -pół godziny nie jest wystarczającym limitem czasowym, by pokonać ową drogę (co oznacza, że byliśmy jakieś 3 km od przystanku, idąc trochę szybszym tempem, niż przeciętne ludzkie spacerowe 5 km/h). Myślę, że dziś zrobiliśmy minimum łącznie jakieś ponad 10 km: jak mi tego brakowało!

Oto dzięcioł w swojej kuźni:

//www.youtube.com/watch?v=QOYK8svouKs

Zdjęcia:

Niedawno, pomimo zimowej aury i dość niskich temperatur, blisko Poznania otwarto zupełnie nową atrakcję turystyczną: mowa o wieży widokowej w Wielkopolskim Parku Narodowym (gmina Mosina).

Aż chciałoby się krzyknąć: „nareszcie!”.

NARESZCIE, bo ciągle takich obiektów jest w Poznaniu i sąsiedztwie za mało, a miłośników punktów widokowych w naszym rejonie nie brakuje (sama jestem ich zapaloną miłośniczką ). Pod/Poznańskie wieże widokowe właściwie można policzyć na palcach jednej ręki: wieża na Dziewiczej Górze, dłuuuuugo, dłuuugo nic -oraz budynek Uniwersytetu Ekonomicznego (niegdyś, o ile jeszcze w ogóle funkcjonuje). Ciekawa jestem również punktu na obecnie budowanym Zamku Przemysława, ale jak widać, conajmniej do lipca nie będzie on czynny. Moim zdaniem Poznań potrzebuje punktu widokowego z prawdziwego zdarzenia.

Dlatego dobrze, że gmina Mosina wreszcie zauważyła potencjał, jaki stanowi pod tym względem Osowa Góra, która ma przecież 132 m.n.p.m. Na terenie „glinianek”, czyli dawnych wyrobisk wybudowano ową wieżę i stworzono całą turystyczną infrastrukturę (wiaty turystyczne, kładkę, ścieżki, parking samochodowy i rowerowy, kosze na śmieci itd.). I NARESZCIE ukończyli ją budować, a właściwie -NARESZCIE otworzyli ją dla turystów! Będąc tam nie tak dawno (w połowie stycznia), mimo, że całość była już mechanicznie skończona, to jednak z wieży nie można było korzystać, a i ludzi chętnych do zobaczenia całości i jej „wypróbowania” nie brakowało. Widocznie obiekt czekał na „urzędowe oddanie jej do użytku”. I niestety w tym miejscu muszę napisać, że wszechobecna wtedy konsternacja turystów, którym uniemożliwiono wejście do obiektu -była powszechna (w tym i moja). Odebrałam to wtedy jako swoisty „falstart” wieży. Przemawia za tym np. to, że na stronie gminy Mosina nigdzie dokładnie nie napisano, kiedy będzie otwarcie wieży -tym samym stawiając turystów i osoby zainteresowane w dość dziwnej sytuacji, gdyż zamierzając ją zobaczyć (a być może wejść) -musiały to robić na przysłowiowego „czuja” Resztę pominę milczeniem

Więcej informacji odnośnie etapów jej powstawania znajdziemy na stronie Gminy Mosina, w zakładce „Wieża Widokowa” po prawej stronie.

Poniżej możemy zobaczyć wieżę od etapów jej powstawania -aż do panoramy z jej szczytu

Przy dobrej widoczności możemy z niej podziwiać (oprócz Wielkopolskiego Parku Narodowego) m.in.: panoramę Poznania (m.in. budynki Andersii, Novotelu i Uniwersytetu Ekonomicznego), Elektrociepłowni Karolin, Elewatora w Gądkach, wzniesienia Dziewiczej Góry i Morska, Śrem i wieżę telewizyjną w okolicach… Nie pozostaje nic innego, jak tylko zaopatrzyć się w lornetki i udać się na szczyt wieży widokowej w gminie Mosina

//www.youtube.com/watch?v=cqCEkUAopOk

Sporo ostatnio na stronie tematów fortyfikacyjnych i militarnych. Wynika to po części z faktu, iż zima, którą obecnie mamy -jest zdecydowanie najlepszą porą na obserwację tego typu obiektów (są dobrze widoczne dzięki ubogiej roślinności, braku liści na drzewach etc.). Wcześniejsze fortyfikacyjne posty stanowią także dobry wstęp do artykułu o obiekcie, który chcę zaprezentować dzisiaj: Fortu 4a.

Niedawno miałam okazję zwiedzić owy poznański fort. Położony jest on w północnej części Poznania; jest jednym z 18 fortów wchodzących w skład Twierdzy Poznań (9 głównych i 9 pośrednich, tzw. „pomocniczych”).

Na mapce poniżej można zobaczyć, jak w uproszczeniu wyglądał pierścień forteczny wokół ówczesnego miasta Poznania:

Pokaż Pierścień Fortów Wokół Poznania na większej mapie

ZARYS HISTORII:

Historia Fortu 4a pełna jest „zwrotów akcji” i obfituje w ciekawe epizody:

Fort 4a powstał w ramach rozbudowy i modernizacji dziewiętnastowiecznej Twierdzy Poznań. Jest to fort pomocniczy artyleryjski. Zbudowany został w latach 1878 ? 81.

Z ramienia wojska nadzór nad budową pełnił Kapitan Walter. Podczas budowy w 1880 nastąpiła katastrofa budowlana, osunięcie głównego wału.

Fort 4a w Poznaniu posiada narys barkanu (fort trapezowy) na wale umieszczono cztery trawersy ziemne: dwa, zawierające schrony (schrony rozebrane), na czole i po jednym na obu barkach, (?).

Fort otoczony był fosą o szerokości 9 m. Przeciwskarpa w części czołowej i barkowej murowana (fosa na odcinkach barkowych i szyjowym zasypana przeciwskarpy wysadzone i rozebrane), w części szyjowej – ziemna. Skarpa jest ziemna, chroniona przez mur skarpowy (mur rozebrany).

Przestrzeliwanie fosy zapewniały trzy wewnętrzne kaponiery (?).

W roku 1888 fort został zmodernizowany i wzmocniony. (?) Brama główna i wyjazdy na majdany a także wejścia do potern zaopatrzono w ramach wzmocnienia murami antypodmuchowymi z przejściami labiryntowymi, okna koszar fortu zostały zamurowane (co drugie) a stropy i ściany zaopatrzono w poduszki piaskowe.

Po odzyskaniu niepodległości Wojsko Polskie fort przeznaczyło na cele magazynowe, zachowały się podpisy żołnierzy w koszarach fortu. Wojsko uprawiało także cebulę na polu na terenie przylegającym do fortu.

Podczas szturmu Twierdzy Poznań w 1945 roku fort brał udział w obronie jednak walki trwały tylko dwie godziny ? doszło do nich także w poternach fortu – zachowane ślady na ścianach w podziemiach fortu.

W 1945 r. w czasie działań wojennych uszkodzone zostały koszary szyi. W latach 1952 ? 65 fort został wysadzony i poddany rozbiórce. Fosa została zasypana ziemia z wykopów pod domy jednorodzinne rozbudowywanego w pobliżu osiedla.

W latach 80 ? tych część koszar użytkowana na cele magazynowe. Około 1990 roku fort opuszczony zasypywany śmieciami i dewastowany – wewnątrz koszar spalono między innymi kilka samochodów.

W 1997 roku fort przejmują harcerze i wspólnie z PTOP ?Salamandra? zabezpieczają podziemia fortu przed niekontrolowaną penetracją i dewastacją. Od tego czasu trwają systematyczne prace nad oczyszczeniem terenu fortu i podziemnych kubatur ze śmieci i gruzu.

W podziemiach fortu co roku obserwowanych jest kilkadziesiąt osobników nietoperzy kilku gatunków ?miedzy innymi Nocek Duży, Nocek Rudy, Nocek Natterera, Gacek Brunatny ? dzięki harcerzom populacja nietoperzy stale wzrasta. W zabezpieczonych podziemiach znalazły one doskonałe miejsce do zimowania.

W planach miedzy innymi ścieżka dydaktyczna historyczno przyrodnicza po obwałowaniach i podziemiach fortu.

Kilka słów na temat nazewnictwa fortu: pierwotnie funkcjonowała nazwa ?Zwischenwerk 4a? (dzieło pośrednie), później ?Zwischenwerk Waldersee II (IVa)?, w latach międzywojennych ?Warownia 4a?. Po wojnie ?Fort IVa?, a obecnie Fort 4a.

Opracowanie:
hm. Konrad Dąbrowski ? H.R.
Harcerski Krąg Miłośników Fortyfikacji i Eksploracji w Poznaniu & Sekcja Eksploracyjna – Fort 4a.

Powyższy cytat pochodzi ze STRONY W CAŁOŚCI POŚWIĘCONEJ FORTOWI 4a, która jest źródłem bardzo cennych informacji o tej bardzo ciekawej budowli fortyfikacyjnej.

FORT 4a obecnie:

Obecnie organizacje opiekujące się fortem działają w ramach Porozumienia dla Twierdzy Poznań.

Szczególnie wart uwagi jest fakt, iż członkowie Porozumienia dla Twierdzy Poznań opracowali koncepcję zagospodarowania Fortu 4a, oraz czterech innych obiektów Twierdzy Poznań (Forty: 5, 5a, 6 oraz 6a). Koncepcja ta zwyciężyła w konkursie ogłoszonym przez Miasto Poznań! Szerzej m.in. o projekcie „Twierdza Poznań Dziedzictwem Narodów” -można przeczytać TUTAJ.

Uważam, że projekt jest niezwykle ciekawy; jest inicjatywą jak najbardziej wartą wsparcia, uwagi i promocji, trzeba wreszcie wykorzystać niedoceniany potencjał, który miasto już ma -Twierdzę Poznań!

Aktualnie na forcie spotykają się następujące organizacje: HOKTW, HKMFIE, 66 PDH „Lupus”, Sekcja Eksploracyjna – Fort 4a, Klub Miłośników Gier Fabularnych, Bractwo Rycerskie Chorągwi Wielkopolskiej i Grupa Rekonstrukcyjna Wojsk Łączności.

Odbywają się także forteczne rajdy rowerowe (których metą jest fort), w ramach działalności Porozumienia dla Twierdzy Poznań, we współpracy z Sekcją Rowerzystów Miejskich.

Organizacje współpracujące ze sobą w ramach Porozumienia dla Twierdzy Poznań planują budowę mariny – przystani wodniackiej na rzece Warcie w pobliżu fortu. Fort według tej koncepcji stanowić będzie zaplecze dla wodniaków a zaprojektowany przez Porozumienie dla Twierdzy Poznań, Poznańszki Szlak Forteczny zyska połączenie z szlakiem wodnym przebiegającym przez nasze miasto. Na teranie fortu otwarty także będzie Skansen Forteczny – Fort 4a poświęcony historii i przeszłości militarnej obiektu.

Oto zdjęcia wnętrz Fortu 4a:

(Zwiedzanie jak najbardziej jest możliwe -w każdą pierwszą niedzielę miesiąca 10:00 – 14:00, jednak wymagane jest wcześniejsze zgłoszenie telefoniczne. Istnieje możliwość ustalenia zwiedzania w innym terminie -szczegóły TUTAJ).

Zachęcam jak najbardziej do odwiedzenia, wrażenia niezapomniane!

Zdjęcia publikuję dzięki uprzejmości p. Konrada Dąbrowskiego, lidera wielu inicjatyw związanych z popularyzacją poznańskich fortyfikacji i Przewodniczącego Porozumienia dla Twierdzy Poznań. Pan Konrad od 15 lat opiekuje się Fortem 4a, ratując zabytkowy obiekt przed zniszczeniem i zapomnieniem.

Tutaj do obejrzenia nowo wyremontowany dworzec PKP w podpoznańskim Puszczykówku.

Ponad tydzień temu mieliśmy okazję wybrać się na pieszą wycieczkę w słabiej nam znaną część Wielkopolskiego Parku Narodowego -w okolice Stęszewa i jeziora Witobelskiego

Miejsce to stanowiło świetny punkt wypadowy do Mosiny, którą uznaliśmy za dostateczny cel, któremu możemy sprostać pomimo bardzo wietrznej pogody.

Sobotnia wycieczka zaczęła się o godz. 9:31 rano, o której to na stacji Poznań -Dębiec pojawiła się ‚Piękna Helena’ -przepiękny parowóz leniwie ciągnący za sobą dwa wagoniki

Dodam, że miałam okazję jechać taką ‚baną’ pierwszy raz, a wrażenia pozostały niezapomniane (ach, ten zapach dymu podczas postojów!)

Wysiedliśmy więc w Stęszewie, skąd skierowaliśmy swe kroki w stronę jeziora Witobelskiego, wzdłuż którego prowadził niebieski szlak PTTK.

Tamten dzień naprawdę był bardzo wietrzny, właściwie sporo ryzykowaliśmy poruszając się w większości lasem.

Czas mijał bardzo przyjemnie, cisza i spokój wypełniały otoczenie, spienione jezioro Witobelskie pozostało w tyle, a wkrótce i szlak niebieski przeszedł w kolor czarny -oto jesteśmy już w okolicach jeziora Dymaczewskiego!

Wkrótce i przydrożny leśny drogowskaz pokazał kolejny etap naszej wyprawy.

Minęliśmy i piękny mostek na strudze do ww. jeziora -ukryty wśród krzewów, ale bardzo malowniczy

Później był rezerwat ścisły ‚Czapliniec'; drzewa tam -wystawione na działalność sobotniego wiatru- wydawały z siebie straszne dźwięki przypominające skrzypienie, miałam wrażenie, że zaraz jakieś przewróci się na nas

Stąd było już stosunkowo blisko na Morenę Dymaczewską, którą też chcieliśmy odwiedzić; wygląda ona obecnie tak, jak widać na zdjęciu poniżej

Osobiście zdecydowanie wolę ją wiosną, latem…

Aż trudno uwierzyć w liście leżące nadal na ziemii i te wszechobecne kolory -zimowy widok na jeszcze jesienną dróżkę z hopkami

Wracając do wycieczki -spacerem udaliśmy się na jeszcze jedno wzniesienie WPNu -na dobrze znaną Osową Górę, gdzie musiałam chwilkę odpocząć (w tle) 

Koniec wycieczki stanowiło zejście do Mosiny i godzinne oczekiwanie na PKP do Poznania I tym razem mieliśmy szczęście, gdyż zaraz po naszym powrocie do domu zaczął padać deszcz.

Cała trasa liczyła ok. 16 km; jest bardzo malownicza i urozmaicona, także jak najbardziej polecam!

Niedaleko Poznania znajduje się przepiękny park.

Można tam dojechać bardzo tanim kosztem,

wsiadamy bowiem w autobus linii 67 (MPK), który kursuje mniej-więcej co 30 min. z dworca Śródka.

Przepiękny park znajduje się w miejscowości o nazwie Radojewo -jest to obecnie teren wcielony już w obszar Poznania.

Obszar ten jest objęty ścisłą ochroną (rezerwat nosi ‚malowniczą’ nazwę Kokoryczowe Wzgórze ) .

Zwiedzanie radojewskiego parku rozpoczęliśmy od widoku dworku, który pomimo swojego wieku -prezentuje się nienajgorzej.

Jestem pewna, że niegdyś, jeszcze w czasach swojej świetności musiał być jeszcze piękniejszym uosobieniem zamysłów swojego twórcy

Przechadzając się po Kokoryczowym Wzgórzu trafiliśmy w końcu na nieco zagadkowe, romantyczne ruiny

Są to jednak w rzeczywistości pseudo-ruiny, wybudowane w modnym stylu ówczesnych czasów jeszcze w czasach posiadania parku przez swojego prawowitego właściciela.

Szkoda

Niesamowite emocje daje chwila, kiedy przechadzając się po parku -ujrzy się je, gdyż położenie ruin nie jest nigdzie konkretnie opisane… Po prostu trzeba odkryć je samemu

Kolejną cudowną niespodzianką było napotkanie na naszej drodze pięknego stawu, zamarzniętego, malowniczego, tajemniczego… oraz przeciągające uwagę, znajdujące się w jego sąsiedztwie platany, piękne, dumne i pełne powagi…

Później schodząc już z Kokoryczowego Wzgórza, przeszliśmy jeszcze na spacer po tamtejszych terenach

Przedstawione zdjęcia na pewno nie oddadzą piękna tego terenu; one mogą Was tylko zachęcić!