Wakacje to idealny czas na beztroskie i niczym właściwie nieograniczone poszukiwania ciekawych, wartych zobaczenia terenów -na które najczęściej w codziennej gonitwie nie mamy czasu i odkładamy różne plany na bliżej nieokreśloną przyszłość. Wychodząc z tego założenia, iż wakacje są właśnie po to, by zobaczyć to, co jeszcze „nieujrzane” -postanowiłam pojechać tam, gdzie mnie jeszcze nie było

Zachód Polski, w szczególności jego północna część -to bardzo ciekawe tereny, które wielokrotnie były ziemiami spornymi, na przestrzeni dziejów kilkukrotnie zmieniającymi „właściciela” -przez to w historii tego regionu oznaczyło się piętno, nawet nie minionych lat, a -wieków. Tereny graniczne, a konkretnie rejon Cedyni -od zawsze były łakomym kąskiem dla Polski i Niemiec, stąd na stosunkowo niedużym terytorium można obecnie zaobserwować naprawdę duże zagęszczenie wszelkiej maści pomników, cmentarzy, miejsc pamięci czy małych, lokalnych muzeów. W końcu są to ziemie polskie najdalej wysunięte na zachód, a z Berlina blisko tutaj, jak nigdzie. To właśnie tutaj miało miejsce zwycięstwo wojów Mieszka I pod Cedynią z 972 r. oraz forsowanie Odry 16 kwietnia 1945 r. przez I Armię Wojska Polskiego.

W celu pamięci o minionych wydarzeniach w pobliżu miejscowości Cedynia i Mieszkowice, na samym Nadodrzu wyznaczono specjalny szlak, nazwany właśnie Rejonem Pamięci Narodowej. Obejmuje on następujące miejscowości: Czelin, Gozdowice, Stare Łysogórki, Siekierki, Osinów Dolny oraz Cedynia:

Pokaż Rejon Pamięci Narodowej na większej mapie

Najłatwiej trafić w ten rejon Polski jadąc do Kostrzyna n. Odrą, skąd kierujemy się na północ drogą krajową nr 31 na Szczecin. W miejscowości Mieszkowice skręcamy w lewo na drogę nr 126 na Siekierki /Osinów Dolny i tym samym powoli zaczynamy zjeżdżać w dolinę Odry. Szlak jest bardzo dobry na zwiedzanie rowerem.

Wycieczkę rozpoczynamy w Gozdowicach, gdzie znajduje się Pomnik Sapera (odsłonięty dla uczczenia pamięci saperów poległych w pierwszym dniu forsowania Odry -16 kwietnia 1945 r.) oraz pamiątkowy głaz oznaczający miejsce mostu pontonowego. We wsi znajduje się również Muzeum Wojsk Inżynieryjnych I Armii Wojska Polskiego. Tutaj również znajduje się przeprawa promowa do Niemiec.

Jedziemy dalej drogą nr 126, i już po chwili można się przekonać, jaka jest ona malownicza i kręta! Prawdziwa „Szosa Stu Zakrętów” jakby żywcem wyjęta z Sudetów Wcale nie trzeba się nią śpieszyć, ba -warto właśnie zwolnić i rozkoszować się krajobrazem Doliny Dolnej Odry po lewej stronie i wzgórzami po prawej. Dojeżdżamy do wsi Stare Łysogórki, i od razu naszym oczom ukazuje się czołg! I to nie byle jaki czołg, bo jest on równocześnie pomnikiem; to większy od T-34 czołg rosyjski o nazwie bojowej IS-2. We wsi znajduje się również Muzeum Pamiątek I Armii Wojska Polskiego oraz Cmentarz Żołnierzy I Armii Wojska Polskiego (poległych podczas operacji berlińskiej -forsowania Odry).

Jedziemy dalej drogą pełną zakrętów, mijając po drodze Siekierki, Starą Rudnicę, Stary Kostrzynek i już jesteśmy na najdalej wysuniętym na zachód rejonie Polski -zakolu Odry, gdzie znajduje się most graniczny z Niemcami. Na skrzyżowaniu skręcamy w prawo na drogę nr 124 i jedziemy na Osinów Dolny.

Nieopodal, już za Osinowem -widać Górę Czcibora. Nie sposób jej przeoczyć, ponieważ znajduje się dosłownie tuż przy drodze po prawej stronie i wznosi się na wysokość ponad 54 m.n.p.m. Po lewej stronie wzniesienia został zagospodarowany dość duży parking. Warto zrobić sobie przerwę w podróży i wspiąć się na wzniesienie po ok. 270 kamiennych schodkach, ponieważ mamy niemalże gwarancję świetnych widoków. Znajdując się na jednym z najwyższych wzniesień tzw. Karpat Cedyńskich -mamy doskonałe warunki widokowe na całą Dolinę Odry i Niemcy. Na szczycie Góry Czcibora możemy podziwiać pomnik upamiętniający Bitwę pod Cedynią z 972 r., która wg historyków mogła mieć miejsce właśnie na tej nadodrzańskiej skarpie.

W każdym mieście znajduje się przynajmniej jedno takie miejsce. Miejsce, z istnienia którego nie każdy zdaje sobie sprawę. Ci, którzy wiedzą -nie pamietają, lub nie chcą pamiętać -bo tak wygodniej, prościej, bez komplikowania sobie życia… Ot, my współcześni, już tak mamy. Ale tak właśnie rodzą się miejsca zapomniane…

Jednym z takich miejsc w Poznaniu jest cmentarz przy ul. Samotnej, na Dębcu. Lepszej nazwy ulicy nie można by sobie tam wyobrazić -już ona jest zasadniczą wskazówką tego, czego możemy się tam spodziewać. Oddzielony od miasta torami kolejowymi, autostradą A2, zabudowaniami Świerczewa oraz gęstymi zaroślami, nieużytkami, szpalerem drzew; usytuowany nieopodal fortu pośredniego IXa oraz rzeczki Górczynki -stary, zabytkowy cmentarz z oddali wygląda jak park. Ma na to zapewne również wpływ zupełnego braku ogrodzenia. Dopiero podchodząc bliżej naszym oczom ukazują się swoiste „atrybuty” cmentarne -nagrobki, krzyże, płyty nagrobkowe -chociaż tutaj to rzadkość… Niestety wszystko to jest w ok. 90% zdewastowane -nekropolia systematycznie popada w ruinę i niszczeje z roku na rok coraz bardziej. Przeraża również to, iż okoliczni mieszkańcy terenu cmentarza nie traktują z należytą powagą -na porządku dziennym jest  chociażby wyprowadzanie psów bez smyczy, zupełnie jak w parku :/

Pokaż Zapomniany cmentarz na Samotnej na większej mapie

Dane statystyczne:

Liczba pochowanych osób: ok. 9 tys.

Liczba mogił zachowanych: ok. 660

Powierzchnia: 4,2 ha

Dane na dzień 22.10.2012 r.

Cmentarz rzymskokatolicki przy ulicy Samotnej to w rzeczywistości dwa powstałe niezależnie od siebie przedwojenne cmentarze parafialne.

Jako pierwszy powstał około 1925 roku dla mieszkańców ówczesnej gminy Dębiec cmentarz parafialny Świętej Trójcy. W roku 1931 po drugiej stronie ulicy Samotnej został otwarty cmentarz parafii Zmartwychwstania Pańskiego.

Podczas niemieckiej okupacji w czasie II wojny światowej zarządzanie cmentarzami przejął Niemiecki Urząd Cmentarny. W latach 1941-1942 w związku z likwidacją cmentarzy „farnego” oraz „świętomarcińskiego” Niemcy zezwolili na przeniesienie ekshumowanych szczątków na cmentarz przy ulicy Samotnej. Następnie cmentarz został zamknięty.

Z biegiem lat cmentarz ulegał coraz większej dewastacji. Znaczna ilość nagrobków została zniszczona. Najcenniejsze z zachowanych zostały przeniesione na cmentarz Zasłużonych Wielkopolan i wyeksponowane wzdłuż muru cmentarza.

Cytat: portal www.poznan.pl

Oto zdjęcia „Samotnego cmentarza”:

Na cmentarzu znajdują się groby osób zmarłych przed i w czasie trwania II Wojny Światowej, zarówno o polskich, jak i o niemieckich nazwiskach. Większość to groby zabytkowe, przepiękne, zapewne niegdyś bogate w liczne zdobienia i rzeźby -które z czasem zostały zniszczone lub ukradzione… Za to bardzo dużo znajdziemy tu starych, zabytkowych krzyży, które samym wyglądem świadczą o wieku nekropolii.

Pewną ciekawostką, chociaż niekoniecznie w pozytywnym tego słowa znaczeniu, jest jeden fakt. Kiedy zapytać by przeciętnego poznaniaka, jakie cmentarze są w Poznaniu -z pewnością usłyszymy: „Junikowo i Miłostowo”. Mniejsza część odpytywanych osób doda jeszcze cmentarz górczyński, przy ul. Bluszczowej, przy ul. Nowina i może, przy odrobinie szczęścia, na Podolanach. Zaledwie garstka wspomni o Cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan i cmentarzu na Cytadeli. Ale prawie nikt nie wymieni cmentarza przy ul. Samotnej, jestem tego pewna.

W dzisiejszym świecie brak czasu na cokolwiek, ale w codziennej gonitwie warto zatrzymać się na chwile, pomysleć o przemijaniu, o tym, co po nas pozostanie. I odwiedzić, docenić takie zapomniane miejsca, które mamy wokół siebie. To przecież świadectwo naszej pamięci.

Mimo, iż opisywałam już to miejsce -warto o nim wspomnieć raz jeszcze. Mowa o punkcie widokowym w Łężeczkach. Poprzednia relacja znajduje się TUTAJ.
Ów punkt widokowy znajduje się na terenie Sierakowskiego Parku Krajobrazowego, w gminie Chrzypsko Wielkie -nieopodal wsi Łężeczki.

Szerszy opis znajduje się na Wikipedii.

Centralny punkt stanowi pomnik grzyba, który -według napisu na nim wyrytym- jest „pierwszym na świecie pomnikiem na kuli ziemskiej odsłoniętym w trzecim tysiącleciu”. Jest w tym pewna wyjątkowość

Ze wzgórza roztacza się przepiękny widok na jez. Chrzypskie i Chrzypsko Wielkie, toteż w słoneczny dzień warto się tam wybrać -przy odrobinie szczęścia dostrzeżemy nawet wiadukt kolejowy na dziś już niestety nieczynnej linii kolejowej do Międzychodu…

Wiadukt do obejrzenia TUTAJ…

Ostatnio mało czasu na wyprawy rowerowe, ale na szczęście dziś miałam wspaniałą okazję nadrobić te braki Miałam wprawdzie w planach wyprawę kilometrażowo podobną, ale o wiele dalszą (Powidzki Park Krajobrazowy), jednak ostatecznie niepewna pogoda zniechęciła mnie do wyjazdu z dala od Poznania. Zamiast tego wybrałam wycieczkę w rejony Poznaniowi nieodległe, a długo przeze mnie nie odwiedzane: Puszczę Zielonkę.

Wiodła ona poprzez następujące miejscowości:

Poznań -Koziegłowy -Kicin -Kliny -Mielno -Wierzonka -Wierzenica -Kicin -Koziegłowy -Poznań

Tutaj można natomiast zapoznać się z trasą:

Pokaż Poznań -Koziegłowy -Kicin -Kliny -Mielno -Wierzonka -Wierzenica -Kicin -Koziegłowy -Poznań na większej mapie

Więc… zaczynamy z Poznania!

Z jakiegokolwiek miejsca w Poznaniu warto kierować się w stronę Garbar, a konkretnie skrzyżowania Małych Garbar z ul. Estkowskiego, skąd ruszamy w stronę Śródki. Mijamy mostem rzekę Wartę, a na samym rondzie Śródka skręcamy w lewo w ul. Zawady i jedziemy nią aż do skrzyżowania z ul. Główną; skręcamy i jedziemy ku ul. Gdyńskiej (która jest główną „wylotówką” w stronę Puszczy Zielonki). Mijamy ul. Chemiczną i torowisko PKP, po prawej stronie mamy Unilever oraz Karolin -to znak, że granica miasta już blisko

Skręcamy w prawo do Koziegłów (drugiej pod względem wielkości wsi w Polsce ), mijamy osiedla, pływalnię, szkołę… Jesteśmy w Kicinie, gdzie jadąc cały czas główną ulicą -przy charakterystycznej „mini wieży a’la Dziewicza Góra” -skręcamy w lewo i oto jesteśmy już na żółtym szlaku (od tej pory, aż do Klinów -Mielna zamiast asfaltu będziemy mieć pod kołami leśne dukty). Wiedzie on jakiś czas naszą drogą, ale nagle odbija w prawo -my nadal kierujemy się prosto, by za chwilę wjechać na czerwony szlak, który zaprowadzi nas aż na szczyt Dziewiczej Góry.  Zjeżdżamy z niej nadal czerwonym szlakiem, ale zaraz wjedziemy na czarny. W Klinach kończą się leśne ścieżki i z powrotem powracamy na asfalt.

Etap Kliny -Mielno -Wierzonka -Wierzenica pokonujemy cały czas głównymi drogami miejscowości, nigdzie nie zbaczamy. Oceniam ją bardzo dobrze, wręcz „płynie się” nią, a ruch samochodowy wcale nie jest aż taki natężony. Dodatkowo na szczególną uwagę zasługują dwie rzeczy: platanowa aleja między Mielnem, a Wierzonką oraz punkt widokowy w jej okolicach (podejrzewam, że chodzi o stawy rybne hodowlane, toteż postanowiłam zjechać na moment z trasy i je zobaczyć).

Dojeżdżamy do Wierzenicy i mijamy pierwszy kościół drewniany -piękny Tuż za nim kierujemy się w prawo, w polną brukową drogę -to droga powrotna do Kicina. Moja ocena jest taka -choćby dla tej jednej drogi warto przejechać całą opisywaną tutaj trasę Jest po prostu idealna: nie za długa, nie za krótka, ze wspaniałymi widokami (widzimy w oddali zarówno komin elektrociepłowni Karolin, jak i szczyt wieży na Dziewiczej Górze), po prostu świenie się tędy jedzie! U jej celu znajduje się drugi zabytkowy, kiciński tym razem -kościółek. Dojeżdżamy ul. Kościelną do głównej drogi -i oto jesteśmy zatoczyliśmy pętlę. W lewo możemy jechać z powrotem do Poznania

Trasa jest dość ciekawa, i jak na 55 km -łatwa. Jedyne zmęczenie, chociaż nie najmocniejsze -odczuwa się na pewno na drodze na sam szczyt Dziewiczej Góry (w końcu to 143 m.n.p.m. ). Dodatkowo nie jest jednostajna i nużąca dzięki urozmaiceniu terenu i nawierzchni: dominuje asfalt, aczkolwiek miłośnicy leśnych i polnych ścieżek też znajdą coś dla siebie Dla mnie np. szczególnie fajną atrakcją (mniej więcej od Wierzonki), była obserwacja masy skoczków spadochronowych i samolotów z pobliskiego aeroklubu w Kobylnicy -tuż po drugiej stronie rz. Głównej

Co do tytułu wpisu -trasa jest oczywiście jedynie namiastką tego, co w rzeczywistości można zobaczyć i zwiedzić podróżując po Puszczy Zielonce. Szlak kościołów drewnianych wokół Puszczy Zielonka jest bardzo ciekawy, ale jednak dość rozległy; ja odwiedziłam zaledwie dwa z dwunastu zabytkowych kościołów…

Bug, jako jedna z niewielu nieuregulowanych rzek w Polsce, ma w sobie coś z pierwotnej dzikości…

Wspaniały jej przykład, w postaci (chociażby) naturalnej erozji wąwozów rzeki -możemy zobaczyć w unikatowym rezerwacie „Szwajcaria Podlaska”, niedaleko Terespola. Najłatwiej dotrzeć tu kierując się na Neple (punkt orientacyjny stanowi czołg ). Dokładna lokalizacja znajduje się TUTAJ.

Malownicza nazwa rezerwatu nie wzięła się z niczego… Liczne zakola rzeki Bug (czasami nieomal o 360 stopni) stanowią kontrast dla wzgórz, pagórków i wzniesień otaczających ze wszech stron akwen graniczny.  Z tego, co zaobserwowałam -po białoruskiej stronie wzniesienia są znacznie niższe, i nie mają aż takiego uroku. Erozja gleby jest bardzo widoczna, szczególnie widać ją przy dojeździe samochodem do rezerwatu -chwilami miałam wątpliwości, czy wjadę/wyjadę (ścieżka leży na przełomie dość dużego osuwiska).

Więcej o rezerwacie można poczytać TUTAJ i TU.

Zdjęcia:

Nad królową polskich rzek, Wisłę, chciałam wybrać się już dawno. Nie licząc kilku podróży pociągiem poprzez Toruń, gdzie Wisłę widzi się zaledwie przez chwilę, i to z okna -w tym roku wybrałam się nad nią tak naprawdę po raz pierwszy. Miałam również okazję o wiele dłużej na nią popatrzeć. Potęga, ogrom wody i przestrzeni spotęgowały olbrzymie piaskowe wydmy, które znajdują się niedaleko miast: Góra Kalwaria oraz Karczew. Owe wydmy zostały objęte ochroną, stanowią one Rezerwat o nazwie „Łachy Brzeskie”.

Jak opisuje Wikipedia, jest to:

faunistyczny rezerwat przyrody położony na terenie gmin: Góra Kalwaria i Karczew w województwie mazowieckim.

Został powołany Rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 23 grudnia 1998 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 166, poz. 1224^[1]). Zajmuje powierzchnię 476,31 ha.

Teren rezerwatu obejmuje wyspy, piaszczyste łachy oraz wody płynące Wisły między Otwockiem Wielkim a Górą Kalwarią. Celem ochrony było zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych ostoi lęgowych rzadkich i ginących gatunków ptaków występujących na obszarze rzeki Wisły.

Rezerwat jest bardzo ważną ostoją ptaków wodnych: mew, rybitw, siewkowatych. Ponadto na wyspach odpoczywają ptaki lecące nad doliną Wisły. Występują tu również m.in. czaple oraz bieliki.

Naprawdę warto się tam wybrać i na własne oczy zobaczyć ogrom tego miejsca, zwłaszcza opisywanych wydm i łach piasku, które potrafią się tworzyć w najbardziej nieoczekiwanych miejscach, i to nie tylko na nadbrzeżu… Abstrahując, zadziwia mnie szczególnie fakt, iż na największej polskiej rzece, jaką jest Wisła -wały przeciwpowodziowe (do których tak bardzo przywykliśmy w Wielkopolsce na naszej ukochanej Warcie) okazują się w zasadzie jedynie „symboliczne”, tzn. dość niskie w stosunku do miary rzeki: z tego, co zaobserwowałam (chociażby obok widocznego na zdjęciach mostu kolejowego) dosłownie obok wałów funkcjonuje już normalna zabudowa domów mieszkalnych…

Oto zdjęcia:

Czasami bywa tak, że będąc w jednym miejscu kilka razy -nie odkrywa się go w pełni, tzn. potencjału, magii… I wbrew pozorom, trzeba tam pojechać przysłowiowy „dziesiąty (lub setny) raz”, by dostrzec to, czego za pierwszym razem się nie dostrzegło…
Tak też było z miejscowością o dyskusyjnej nazwie „Kłopot”, tuż przy samej granicy polsko -niemieckiej.
Mimo, iż bywałam nieopodal kilkukrotnie, nie wiedziałam, że… stoi tam most!
I to nie byle jaki…

Jak pisze portal www.powiatslubicki.pl:

Wybudowany w okresie międzywojennym most łączył Kłopot (Kloppitz) z Fürstenbergiem (obecnie nadbrzeżna dzielnica Eisenhüttenstadt). W roku 1945, podczas odwrotu wojsk niemieckich środkowa ? stalowa- część mostu została wysadzona w powietrze. Powstał w ten sposób specyficzny w swym wyglądzie przerwany most wchodzący głęboko w koryto Odry. W roku 2000, kiedy prowadzono remonty wałów przeciwpowodziowych, po zdjęciu wierzchniej warstwy ziemi odkryto szczątki żołnierza niemieckiego w kompletnym umundurowaniu oraz liczne niewybuchy, różnego kalibru pociski i elementy uzbrojenia.

Most, a raczej polska połowa jego ruiny (po niemieckiej stronie po moście nie ma ani śladu, oprócz braku w zadrzewieniu wałów), jest w dość opłakanym stanie, co nie przeszkadza licznym turystom (z całej Polski) w jego zwiedzaniu. Betonowa konstrukcja nadszarpnięta znakiem czasów (i zapewne -wnioskując po dziurach- materiałami wybuchowymi), stanowi bardzo malowniczy punkt na tle szerokiej, granicznej rzeki Odry…

Warto go zobaczyć, tym bardziej, iż okolica Kłopotu jest dość dzika i stanowi piękną ostoję ptactwa (np. bocian biały, bocian czarny, czapla siwa, gęś gęgawa, żuraw etc.)

W samej miejscowości Kłopot znajduje się Muzeum Bociana Białego.

Cytat z portalu powiatslubicki.pl:

Utworzone w 2003 r. z inicjatywy ZO LOP w Zielonej Górze. Prowadzi edukację przyrodniczą ze szczególnym naciskiem na biologię i ekologię bociana białego. Ponadto w budynku znajduje się ekspozycja poświęcona bocianowi i okolicznej przyrodzie. Muzeum posiada miejsca noclegowe. W sąsiedztwie usytuowana jest wieża widokowa, z której można podziwiać bocianią wieś i jej mieszkańców ? bociany białe, które gnieżdżą się tu w ilości około 20 par. W latach 80-tych były tu 33 lęgowe pary.

Szerzej o moście można przeczytać na portalu polskaniezwykła.pl, czy kochajlubuskie.pl.

Oto zdjęcia mostu:

Zwiedzając linię umocnień niemieckich Oderstellung (o której pisałam niedawno), oprócz panzerwerków -czeka nas jeszcze jedna atrakcja. Mowa o moście kolejowym na rzece Odrze; nadal czynnym -biegnie tu linia: Zbąszynek -Gubin. Most znajduje się na wysokości miejscowości Wyszyna i Pomorsko /Laskowo. Jadąc wałem od strony Cigacic w pewnym momencie widzimy przed sobą tory, a -jeśli mamy szczęście -widzimy i słyszymy pociąg (ja miałam ). Jego urok polega właśnie na położeniu (z obu stron rz. Odry dość daleko do pierwszych osad ludzkich ), pośród lasów, wałów, rzeki i rozlewisk… O tyle „dziwnie” słyszy się nagle, pośród „dzikiej odrzańskiej krainy” świst pociągu -cywilizacji…

Biegnie tu tylko jedna „nitka” kolejowa, ale jest ślad po drugiej -w postaci murowanych podpór na rozlewiskach. Niezwykle ciekawe są również dwie „ceglane wyspy” na rz. Odrze -o ile mogę zrozumieć istnienie jednej (po prawej stronie -jako kontynuacja dla prawego przęsła), tak druga „lewa” -jest dla mnie conajmniej dziwna… Obecnie obie, skazane na samodzielną egzystencję -nadal trwają opierając się wartkim nurtom Odry… Aż do kolejnej powodzi.

Most przetrwał już ich conajmniej kilka…

Wg portalu kolejowego KOLEJ.ONE.PL (notabene -znakomitego, polecam!), linię Zbąszynek -Gubin otwarto na pewno po 1870 r. Więcej na ten temat można dowiedzieć się TUTAJ. Tutaj również można zobaczyć PRZEBIEG LINII ZBĄSZYNEK -GUBIN.

Jeśli chodzi o ciekawostki -tutaj można zobaczyć ciekawe info odnośnie stacji POMORSKO.

Most o tyle różni się od innych, które dotychczas widziałam na rzece Odrze (Stany oraz Nietkowice), iż: po pierwsze jest mostem nadal czynnym i utrzymywanym (w przeciwieństwie do tego w Stanach) i nie posiada kładki dla pieszych (w przeciwieństwie do tego w Nietkowicach). Zdjęcia obu wymienionych mostów znajdują się TUTAJ.

Przy okazji każdej kolejnej wizyty „na lubuskim” coraz częściej dochodzę do wniosku, że -jako województwo- jest ono bardzo niedoceniane, szczególnie pod względem turystycznym. Przykłady mnożyć by można chyba w nieskończoność, ale nie na to tu miejsce, ani czas. Po trochu staram się to zmienić swoimi relacjami z lubuskich miejsc, które po prostu trzeba lub warto odwiedzić, mając tym samym nadzieję, że zachęci to kolejne osoby do odkrywania uroków tego bardzo ciekawego rejonu Polski.

Moim zdaniem każde miejsce w lubuskim kryje w sobie potencjał, który szczególnie zawarty jest we wszechobecnych prawie -obiektach militarnych…

Uściślając, bywając nad Odrą, nie da się nie zauważyć pewnych stałych elementów krajobrazu, czyli fortyfikacji dosłownie „wkopanych” w wały nad samą rzeką. Chodzi oczywiście o Oderstellung, czyli Pozycję Środkowej Odry, która na linii ujścia rzeki Ołobok (oczywiście od lewej strony) łączyła się z niedaleko osadzonym MRU (Międzyrzeckim Rejonem Umocnionym). Grafika całości, która wg mnie najlepiej oddaje usytuowanie obiektów -znajduje się TUTAJ.

Cytując Wikipedię:

Linia (Pozycja) Środkowej Odry (niem. Oderstellung). Jest to zespół około 650 (z planowanych ok. 780) jednokondygnacyjnych żelbetowych schronów bojowych, obserwacyjnych lub biernych wyposażonych w liczne pancerze forteczne (np. płyty, półkopuły i kopuły pancerne). Zbudowane zostały w latach 1928-1939 (modernizowanych w 1944-45 r.) wzdłuż lewego brzegu Odry od Wrocławia do Krosna Odrzańskiego. Oprócz betonowych umocnień wybudowano także setki schronów drewniano-ziemnych, betonowych stanowisk karabinów maszynowych, okopy, rowy przeciwpancerne i umocnione stanowiska artylerii. Rejony mostów otoczono zasiekami z drutu kolczastego i założono pola minowe. Oprócz zasadniczej linii obrony powstały także fortyfikacje przedpola i umocnione przyczółki mostowe na prawym brzegu Odry, a także fortyfikacje tyłowe na Linii Bobru – tzw. „Rygiel Bobru”.

Umocnienia te wraz z Międzyrzeckim Rejonem Umocnionym oraz Wałem Pomorskim (niem. Pommernstellung) stanowiły główną linię obrony III Rzeszy przed atakiem ze wschodu (chodziło głównie o agresję ze strony Polski). Oderstellung miała zabezpieczyć głównie tereny Dolnego Śląska, w 1939 na niektórych odcinkach osłaniała koncentracje oddziałów niemieckich szykujących się do ataku na Polskę. Według planów dowództwa niemieckiego fortyfikacje linii miały zatrzymać ofensywę styczniową Armii Czerwonej, co jednakże nie powiodło się.

TUTAJ można przeczytać całość artykułu.

Najpierw miałam okazję zobaczyć panzerwerki w okolicach mostu kolejowego w Nietkowie, a ostatnio wybrałam się na rowerową wycieczkę zachodnimi wałami rzeki Odry (od Cigacic k. Sulechowa do Bród, ok. 16 km wałami), mającą za cel zobaczyć i uwiecznić wszystkie te obiekty fortyfikacyjne, które tylko uda mi się wypatrzyć. Myślę, że cel został osiągnięty

Mimo, że niestety panzerwerki są w znacznym stopniu zniszczone i zdemolowane (głównie przez „poszukiwaczy złomu” -brak np. drzwi czy innych elementów stalowych ), to jednak większość ma zachowane tzw. „dzwony” obserwacyjne, co jest miłym zaskoczeniem i atrakcją dla turysty -obserwatora Z tego co zauważyłam, dość dużo obiektów, jako że są usytuowane w wałach, niestety podczas powodzi zostało wypełnionych workami z piaskiem; nikt nie zainteresował się później ich losem i stopniowo popadają w jeszcze większą ruinę, a szkoda… :/

Szlak wałami ma te dobre strony, że jesteśmy na nim niezależni, odcięci od miasteczek (czyli chociażby ujadających, nieprzyjaznym rowerzystom wiejskich psów czy samochodów -na trasach wojewódzkich), ale za to bogatsi o wrażenia przyrodnicze i widoki oraz pejzaże nadrzeczne Wał odrzański jest dobrze utrzymywany, w większości jedzie się nim dobrze, a jeśli komuś przeszkadza np. zbyt wysoka trawa, to przeważnie obok „w pogotowiu” jest druga ścieżka awaryjna poniżej wału. Mi jego pokonywanie, w baaardzo lajtowym tempie w ogóle nie sprawiało trudności, toteż zachęcam do eksplorowania pięknych, dziewiczych nadodrzańskich terenów.

Poniżej „zakres terytorialny” wszystkich obiektów, które sfotografowałam (ok. 20 km):

Pokaż Oderstellung na większej mapie

Co do numerów panzerwerków, to chyba nie jestem w stanie ich skonkretyzować, ale największe wrażenie wywarły na mnie dwa obiekty -zaraz przy początku trasy, wolnostojący bunkier dosłownie obok gospodarstwa (blisko Cigacic), oraz ostatni końcowy z mojej wycieczki rowerowej -obiekt „udający” ceglany mostek (zaraz przed przeprawą promową do Bród)

Zresztą zobaczcie sami:

(wiem, że zdjęć jest „trochę” dużo, ale wprost nie mogłam się powstrzymać przed publikacją wszystkich dobrych -moim zdaniem- ujęć, często tych samych obiektów)