Nawiązując do ostatniego wpisu o Szlaku Rejonem Pamięci Narodowej chciałabym również wspomnieć o rozmaitych okolicznościach przyrody i działalności człowieka -które mamy okazję zwiedzić przy okazji

Rejon Północno-Zachodniej Polski, znany również, jako „najdalej wysunięty na zachód kraniec Polski” lub „Zakole Odry” (znane zapewne z lekcji geografii ze szkoły podstawowej o najdalej wysuniętych krańcach naszego kraju) to bardzo ciekawy geograficznie rejon. Jest on swoistym trójstykiem trzech mezoregionów: Pojezierza Myśliborskiego, Równiny Gorzowskiej oraz Kotliny Freienwaldzkiej -a to tylko po stronie polskiej… Terytoria Polski i Niemiec przecina w tym miejscu rzeka Odra i to właśnie ona nadaje charakteru tym ziemiom: nigdzie indziej nie widziałam jej aż tak szerokiej, dumnej -płynącej leniwie do pobliskiego już właściwie Morza Bałtyckiego: wszak od tego miejsca zaczyna się słynna „Dolna Odra”. Całość niemal idealnie wpasowuje się w obręb Cedyńskiego Parku Krajobrazowego, Odra z pewnością nie pozostała bez wpływu na ukształtowanie terenu nieopodal Cedynii: tereny po polskiej stronie zdają się dominować nad niemiecką doliną, co bardzo dobrze widać z Góry Czcibora.

Jednym z ciekawszych „pomników” działalności człowieka jest nieczynny obecnie most kolejowy w Siekierkach. Nietrudno tam trafić, wystarczy obrać kierunek na Szlak Rejonem Pamięci Narodowej, konkretnie na TEN szlak:

Pokaż Rejon Pamięci Narodowej na większej mapie

Za miejscowością Gozdowice, za drogą obfitującą w liczne zakręty ujrzymy małą, kameralną miejscowość, w której czas naprawdę się zatrzymał… A w niej… -istna perełka: zapomniany most kolejowy…

Przed wojną element linii kolejowej Wriezen ? Jädickendorf (Godków), po wojnie ? niedostępna dla cywili strategiczna zapasowa przeprawa kolejowa. Po przemianach ustrojowych ? wspaniały punkt widokowy na odrzańskie rozlewiska, lokalna ciekawostka

Nietrudno tam trafić. Wystarczy zatrzymać się na chwilę przy zapomnianym Pomniku Saperów w Siekierkach. Inskrypcji prawie już nie da się przeczytać, a wynikało z niej miedzy innymi, że rzeźbę ustawiono w miejscu forsowania Odry (kwiecień 1945). Wzdłuż ledwo widocznych torów, zarastającym brukiem docieramy do malowniczej, stalowej konstrukcji. Wchodzić na nią trochę strach. Widać, że złomiarze używają tu sobie do woli, ale widać też, że są osoby, które usilnie starają się łatać ubytki.

Znajdujemy się w miejscu unikatowym. To najdłuższa przeprawa przez Odrę. Właściwie dwa mosty łączące się na wypiętrzonej między Odrą, a Kostrzyneckim Rozlewiskiem ?grobli?. Przy szczególnie wysokich poziomach wód grobla bywa wyspą. Każdy most ma 330 m długości. Ten nad starorzeczami jest nasz. Drugi, przerzucony nad głównym nurtem rzeki należy do Niemiec. Objęto go ochroną prawną i wpisano do rejestru zabytków. Wejścia bronił szlaban, specjalna brama, zasieki i groźna tablica ostrzegawcza. Całkiem niedawno (na początku sierpnia 2012) sąsiedzi zza Odry zlikwidowali blokady.

Wprawdzie zarówno nasza linia kolejowa 411, jak i jej niemiecki, wiodący do Wriezen odcinek przeszły do historii (tory po niemieckiej stronie zlikwidowano i poprowadzono tamtędy ścieżkę rowerową), ale istnieje całkiem sensowny pomysł na rewitalizację tego pięknego miejsca.

Kiedyś most łączył Siekierki z Neurüdnitz. Dziś wymyślono dla niego mocno symboliczną i dość praktyczną funkcję. Ponad granicami, w historycznym miejscu odwołującym się do pól bitewnych II wojny światowej zaplanowano utworzenie turystycznego przejścia granicznego i Europejskiego Centrum Spotkań (na wyspie). Projekt noszący nazwę ?Technisches Denkmal ?Oderbrücke Neurüdnitz-Siekierki? został pod koniec 2011 r. laureatem unijnego programu poświęconego współpracy transgranicznej. Co z tego wyniknie? Miejmy nadzieję, że coś więcej, niż z polskiego (również nagrodzonego) pomysłu.

W 2004 r. Uczniowski Klub Sportowy Sokół Przyjezierze (gm. Moryń) zgłosił do realizacji projekt pod nazwą ?Drezyną do Unii?(autorem był Sławomir Jasek). Oczyszczono spory odcinek torów, zdobyto drezynę, jednak? biurokratyczny tor przeszkód okazał się nie do przebycia. Dziś drezynę posiadają również Niemcy. Wiele osób i instytucji po obu stronach Odry kibicuje pomysłowi. Ciekawe, czy uda się pokonać wszelkie przeszkody?

cytat: http://www.polskaniezwykla.pl/web/place/29560,siekierki-najdluzsza-przeprawa-przez-odre.html

Most robi olbrzymie wrażenie,bynajmniej na mnie takie takie pozostawił… Jest obecnie niedostępny dla pieszego zwiedzania. Wielki, ku rozlewiskom, ku którym nie ma końca -bajka dla ptactwa…

Nieco dalej, za  Starą Rudnicą, Starym Kostrzynkiem, a Osinowem Dolnym, po praqwej stronie można dostrzec wzgórza, i to nie byle jakie -to Karpaty Cedyńskie!

Karpaty Cedyńskie obfitują w przepiękne plenery,.. któż spodziewałby się po nadodrzańskich terenach takich różnic wysokości; rodem z conajmniej sudeckich widokówek? Tu Odra zachwyca, zapiera dech w piersiach… Patrząc na góry, a następnie na dolinę Odry.. równocześnie zachęcam do penetrowania i eksplorowania tamtejszych miejsc, bo wiele z nich jeszcze nie zostało odkrytych

Czasami bywa tak, że będąc w jednym miejscu kilka razy -nie odkrywa się go w pełni, tzn. potencjału, magii… I wbrew pozorom, trzeba tam pojechać przysłowiowy „dziesiąty (lub setny) raz”, by dostrzec to, czego za pierwszym razem się nie dostrzegło…
Tak też było z miejscowością o dyskusyjnej nazwie „Kłopot”, tuż przy samej granicy polsko -niemieckiej.
Mimo, iż bywałam nieopodal kilkukrotnie, nie wiedziałam, że… stoi tam most!
I to nie byle jaki…

Jak pisze portal www.powiatslubicki.pl:

Wybudowany w okresie międzywojennym most łączył Kłopot (Kloppitz) z Fürstenbergiem (obecnie nadbrzeżna dzielnica Eisenhüttenstadt). W roku 1945, podczas odwrotu wojsk niemieckich środkowa ? stalowa- część mostu została wysadzona w powietrze. Powstał w ten sposób specyficzny w swym wyglądzie przerwany most wchodzący głęboko w koryto Odry. W roku 2000, kiedy prowadzono remonty wałów przeciwpowodziowych, po zdjęciu wierzchniej warstwy ziemi odkryto szczątki żołnierza niemieckiego w kompletnym umundurowaniu oraz liczne niewybuchy, różnego kalibru pociski i elementy uzbrojenia.

Most, a raczej polska połowa jego ruiny (po niemieckiej stronie po moście nie ma ani śladu, oprócz braku w zadrzewieniu wałów), jest w dość opłakanym stanie, co nie przeszkadza licznym turystom (z całej Polski) w jego zwiedzaniu. Betonowa konstrukcja nadszarpnięta znakiem czasów (i zapewne -wnioskując po dziurach- materiałami wybuchowymi), stanowi bardzo malowniczy punkt na tle szerokiej, granicznej rzeki Odry…

Warto go zobaczyć, tym bardziej, iż okolica Kłopotu jest dość dzika i stanowi piękną ostoję ptactwa (np. bocian biały, bocian czarny, czapla siwa, gęś gęgawa, żuraw etc.)

W samej miejscowości Kłopot znajduje się Muzeum Bociana Białego.

Cytat z portalu powiatslubicki.pl:

Utworzone w 2003 r. z inicjatywy ZO LOP w Zielonej Górze. Prowadzi edukację przyrodniczą ze szczególnym naciskiem na biologię i ekologię bociana białego. Ponadto w budynku znajduje się ekspozycja poświęcona bocianowi i okolicznej przyrodzie. Muzeum posiada miejsca noclegowe. W sąsiedztwie usytuowana jest wieża widokowa, z której można podziwiać bocianią wieś i jej mieszkańców ? bociany białe, które gnieżdżą się tu w ilości około 20 par. W latach 80-tych były tu 33 lęgowe pary.

Szerzej o moście można przeczytać na portalu polskaniezwykła.pl, czy kochajlubuskie.pl.

Oto zdjęcia mostu:

Zwiedzając linię umocnień niemieckich Oderstellung (o której pisałam niedawno), oprócz panzerwerków -czeka nas jeszcze jedna atrakcja. Mowa o moście kolejowym na rzece Odrze; nadal czynnym -biegnie tu linia: Zbąszynek -Gubin. Most znajduje się na wysokości miejscowości Wyszyna i Pomorsko /Laskowo. Jadąc wałem od strony Cigacic w pewnym momencie widzimy przed sobą tory, a -jeśli mamy szczęście -widzimy i słyszymy pociąg (ja miałam ). Jego urok polega właśnie na położeniu (z obu stron rz. Odry dość daleko do pierwszych osad ludzkich ), pośród lasów, wałów, rzeki i rozlewisk… O tyle „dziwnie” słyszy się nagle, pośród „dzikiej odrzańskiej krainy” świst pociągu -cywilizacji…

Biegnie tu tylko jedna „nitka” kolejowa, ale jest ślad po drugiej -w postaci murowanych podpór na rozlewiskach. Niezwykle ciekawe są również dwie „ceglane wyspy” na rz. Odrze -o ile mogę zrozumieć istnienie jednej (po prawej stronie -jako kontynuacja dla prawego przęsła), tak druga „lewa” -jest dla mnie conajmniej dziwna… Obecnie obie, skazane na samodzielną egzystencję -nadal trwają opierając się wartkim nurtom Odry… Aż do kolejnej powodzi.

Most przetrwał już ich conajmniej kilka…

Wg portalu kolejowego KOLEJ.ONE.PL (notabene -znakomitego, polecam!), linię Zbąszynek -Gubin otwarto na pewno po 1870 r. Więcej na ten temat można dowiedzieć się TUTAJ. Tutaj również można zobaczyć PRZEBIEG LINII ZBĄSZYNEK -GUBIN.

Jeśli chodzi o ciekawostki -tutaj można zobaczyć ciekawe info odnośnie stacji POMORSKO.

Most o tyle różni się od innych, które dotychczas widziałam na rzece Odrze (Stany oraz Nietkowice), iż: po pierwsze jest mostem nadal czynnym i utrzymywanym (w przeciwieństwie do tego w Stanach) i nie posiada kładki dla pieszych (w przeciwieństwie do tego w Nietkowicach). Zdjęcia obu wymienionych mostów znajdują się TUTAJ.

Przy okazji każdej kolejnej wizyty „na lubuskim” coraz częściej dochodzę do wniosku, że -jako województwo- jest ono bardzo niedoceniane, szczególnie pod względem turystycznym. Przykłady mnożyć by można chyba w nieskończoność, ale nie na to tu miejsce, ani czas. Po trochu staram się to zmienić swoimi relacjami z lubuskich miejsc, które po prostu trzeba lub warto odwiedzić, mając tym samym nadzieję, że zachęci to kolejne osoby do odkrywania uroków tego bardzo ciekawego rejonu Polski.

Moim zdaniem każde miejsce w lubuskim kryje w sobie potencjał, który szczególnie zawarty jest we wszechobecnych prawie -obiektach militarnych…

Uściślając, bywając nad Odrą, nie da się nie zauważyć pewnych stałych elementów krajobrazu, czyli fortyfikacji dosłownie „wkopanych” w wały nad samą rzeką. Chodzi oczywiście o Oderstellung, czyli Pozycję Środkowej Odry, która na linii ujścia rzeki Ołobok (oczywiście od lewej strony) łączyła się z niedaleko osadzonym MRU (Międzyrzeckim Rejonem Umocnionym). Grafika całości, która wg mnie najlepiej oddaje usytuowanie obiektów -znajduje się TUTAJ.

Cytując Wikipedię:

Linia (Pozycja) Środkowej Odry (niem. Oderstellung). Jest to zespół około 650 (z planowanych ok. 780) jednokondygnacyjnych żelbetowych schronów bojowych, obserwacyjnych lub biernych wyposażonych w liczne pancerze forteczne (np. płyty, półkopuły i kopuły pancerne). Zbudowane zostały w latach 1928-1939 (modernizowanych w 1944-45 r.) wzdłuż lewego brzegu Odry od Wrocławia do Krosna Odrzańskiego. Oprócz betonowych umocnień wybudowano także setki schronów drewniano-ziemnych, betonowych stanowisk karabinów maszynowych, okopy, rowy przeciwpancerne i umocnione stanowiska artylerii. Rejony mostów otoczono zasiekami z drutu kolczastego i założono pola minowe. Oprócz zasadniczej linii obrony powstały także fortyfikacje przedpola i umocnione przyczółki mostowe na prawym brzegu Odry, a także fortyfikacje tyłowe na Linii Bobru – tzw. „Rygiel Bobru”.

Umocnienia te wraz z Międzyrzeckim Rejonem Umocnionym oraz Wałem Pomorskim (niem. Pommernstellung) stanowiły główną linię obrony III Rzeszy przed atakiem ze wschodu (chodziło głównie o agresję ze strony Polski). Oderstellung miała zabezpieczyć głównie tereny Dolnego Śląska, w 1939 na niektórych odcinkach osłaniała koncentracje oddziałów niemieckich szykujących się do ataku na Polskę. Według planów dowództwa niemieckiego fortyfikacje linii miały zatrzymać ofensywę styczniową Armii Czerwonej, co jednakże nie powiodło się.

TUTAJ można przeczytać całość artykułu.

Najpierw miałam okazję zobaczyć panzerwerki w okolicach mostu kolejowego w Nietkowie, a ostatnio wybrałam się na rowerową wycieczkę zachodnimi wałami rzeki Odry (od Cigacic k. Sulechowa do Bród, ok. 16 km wałami), mającą za cel zobaczyć i uwiecznić wszystkie te obiekty fortyfikacyjne, które tylko uda mi się wypatrzyć. Myślę, że cel został osiągnięty

Mimo, że niestety panzerwerki są w znacznym stopniu zniszczone i zdemolowane (głównie przez „poszukiwaczy złomu” -brak np. drzwi czy innych elementów stalowych ), to jednak większość ma zachowane tzw. „dzwony” obserwacyjne, co jest miłym zaskoczeniem i atrakcją dla turysty -obserwatora Z tego co zauważyłam, dość dużo obiektów, jako że są usytuowane w wałach, niestety podczas powodzi zostało wypełnionych workami z piaskiem; nikt nie zainteresował się później ich losem i stopniowo popadają w jeszcze większą ruinę, a szkoda… :/

Szlak wałami ma te dobre strony, że jesteśmy na nim niezależni, odcięci od miasteczek (czyli chociażby ujadających, nieprzyjaznym rowerzystom wiejskich psów czy samochodów -na trasach wojewódzkich), ale za to bogatsi o wrażenia przyrodnicze i widoki oraz pejzaże nadrzeczne Wał odrzański jest dobrze utrzymywany, w większości jedzie się nim dobrze, a jeśli komuś przeszkadza np. zbyt wysoka trawa, to przeważnie obok „w pogotowiu” jest druga ścieżka awaryjna poniżej wału. Mi jego pokonywanie, w baaardzo lajtowym tempie w ogóle nie sprawiało trudności, toteż zachęcam do eksplorowania pięknych, dziewiczych nadodrzańskich terenów.

Poniżej „zakres terytorialny” wszystkich obiektów, które sfotografowałam (ok. 20 km):

Pokaż Oderstellung na większej mapie

Co do numerów panzerwerków, to chyba nie jestem w stanie ich skonkretyzować, ale największe wrażenie wywarły na mnie dwa obiekty -zaraz przy początku trasy, wolnostojący bunkier dosłownie obok gospodarstwa (blisko Cigacic), oraz ostatni końcowy z mojej wycieczki rowerowej -obiekt „udający” ceglany mostek (zaraz przed przeprawą promową do Bród)

Zresztą zobaczcie sami:

(wiem, że zdjęć jest „trochę” dużo, ale wprost nie mogłam się powstrzymać przed publikacją wszystkich dobrych -moim zdaniem- ujęć, często tych samych obiektów)

Kontynuując swoje „rowerowe podboje” województwa lubuskiego, w jeden z ostatnich dni kwietnia wybrałam się na kolejne niepoznane jeszcze szlaki i trasy: Gryżyńskim Parkiem Krajobrazowym oraz żółtym szlakiem. Słońce piekło niemiłosiernie -pogoda pobiła swój tegoroczny rekord ciepła (29 stopni!), a ja pobiłam tegoroczny kilometraż: 75 km

Przebieg trasy:

Nietkowice -Będów -Grabin -Gryżyna -Bytnica -Struga -Łochowice -Krosno Odrzańskie -Połupin -Ciemnice -Laski -Nietków

Pokaż Doliną Gryżynki na większej mapie

Z początku planując trasę -zastanawiałam się od której strony zacząć. Ostatecznie zdecydowały dwa niezawodne czynniki: po pierwsze warto „na pierwszy ogień” pokonać najdalszy odcinek (najdalej wysunięty odległościowo), by później po prostu wracać (odległość w miarę czasu będzie się zmniejszać, a jak wiadomo -zmęczenie zwiększać). Po drugie, choć z mapy nie wynikało to bezpośrednio -miałam do czynienia z doliną dużej rzeki, którą w tym przypadku była Odra, a jak wiadomo -lepiej w dolinę zjeżdżać, niż z niej wyjeżdżać Także nieprzypadkowo pokonana przeze mnie droga ma kierunek taki, jaki ma

Trasa w większości prowadzi drogami leśnymi i szutrowymi: asfaltem jedzie się od Nietkowic do wjazdu do Gryżyńskiego PK oraz z miasteczka Gryżyna -do Połupina (za Krosnem Odrzańskim). Oprócz Drogi Krajowej nr 29 (którą notabene jedzie się tylko krótki odcinek z Krosna Odrz. do Połupina), na innych asfaltowych trasach natężenie ruchu samochodowego jest bardzo małe, co podwyższa przyjemność z jazdy i oczywiście bezpieczeństwo. Dodatkowo od Łochowic do samego Krosna Odrz. poprowadzona jest ścieżka rowerowo-piesza, co bardzo pozytywnie mnie zaskoczyło

Co do duktów: ścieżkę Gryżyńskim Parkiem Krajobrazowym wg mnie można podzielić na dwie części: do miejscowości Grabin jest ona ciemna, tajemnicza i dziewicza (chwilami miałam lekkiego stracha i wątpliwości co do zasadności wjazdu w niektóre jej rejony -spowodowane jest to poniekąd wyeksponowaną działalnością dzikiej zwierzyny). Od Grabina aż do Gryżyny (pomijając okolice starego młyna w Zaskórzu i ścieżkę poprowadzoną dnem wąskiego jaru wyściełanego gęstym dywanem dębowych liści, który w „porze deszczowej” zapewne zamienia się w rwący potok) szlak jest bardziej odkryty, jasny i również bardziej malowniczy.

Po szlaku żółtym spodziewałam się zaś dość dużej różnicy poziomów, górek i wzniesień -okazało się, że nic z tego Trakt jest piękny, wiedzie łatwo przejezdnymi piaskowymi duktami leśnymi, w pokonywaniu których towarzyszą nam z lewej strony tory kolejowe towarowej linii Gubin -Czerwieńsk, a z prawej wzniesienia Wału Zielonogórskiego. Malownicza, również rzadko uczęszczana trasa, która była wspaniałym zwieńczeniem mojego wyjazdu

Oto zdjęcia:

Połowa grudnia w tym roku jest niezwykle ciepła. W zeszłym roku o tej porze spacerowanie wzdłuż rzek nie było już możliwe, gdyż uporczywy mróz sprzyjał bardziej krótkim wycieczkom w głąb miasta (chociażby by podziwiać Festiwal Rzeźb Lodowych), niż wyprawom w teren.

Tegoroczny grudzień na szczęście sprzyja jednak spacerom: jest dosyć ciepło i można bez większych problemów pokonywać zimowe plenery. To właśnie ta aura skusiła mnie oraz moją ciekawość, by wybrać się po raz kolejny nad malowniczą rzekę Wełnę i zobaczyć ją w przedzimowych barwach. Byłam tam już w lecie, jesieni, a teraz postanowiłem zobaczyć ją i w „przedzimiu”.

Podczas wizyty okazało się, że dość niedawno owa rzeka przeszła swoisty „lifting” polegający m.in. na wyrównaniu nadbrzeży i uporządkowaniu stromych niegdyś -skarp.

Poniżej kilka ujęć ze świeżo „przebudowanej” rzeki Wełny; pojawiły się tu nawet prawdziwe opaski -prawie jak na Odrze. Szkoda mi tylko tego krajobrazu, który zapamiętałam sprzed budowy owych opasek… Były tu m.in. piękne, wdzierające się w głąb lądu iłowo -gliniane skarpy. Szkoda ,że zastąpiono je sztucznymi opaskami, choć pewnie ryby szybko wykorzystają te miejsca.
Nasuwa mi się niestety tylko jeden wniosek: po co te opaski? Po co ingerencja w tak zawiłą, naturalną rzekę, jaką jest Wełna?  Przecież to nic nie zmieni w biegu tej rzeki w tym miejscu…

Mam nadzieję, że ludzka ingerencja wyjdzie Wełnie tylko na dobre.

Korzystając z okazji polecam bardzo dobrą trasę rowerowo-pieszo-konną czyli ścieżkę ?DOLINA WEŁNY?:

Pokaż ŚCIEŻKA DYDAKTYCZNA PRZYRODNICZO ? LEŚNA ?DOLINA WEŁNY? w Rożnowie na większej mapie

Powyższa ścieżka jest również dostępna na stronie Powiatu Obornickiego, jednak ze względu na jej kiepskie tam opracowanie -postanowiłam jeszcze raz opracować ją i nanieść na mapę, czego skutkiem jest powyższy szlak.

Zachęcam do eksplorowania, bo to naprawdę piękne tereny!

Jako, że Pani Jesień już przybyła (a jak na razie jest zimna i mokra -co widać bez trudu za oknem, brrr….) -ja postanawiam pokazać Jej piękniejsze oblicze

Mało w tym wpisie będzie zbliżeń liści i jesiennych owoców -„w tym sezonie” ja stawiam na pejzaże, panoramy, kolory i słońce

Widoki iście ciekawe, bo już jesienne, ale z duuuuuużą domieszką słonka

A tym ciekawsze, że również rzeczne -ciekawostką niech będzie fakt, że na moich zdjęciach zarówno Odra, jak i Warta miały dość niski stan (w tym: Odra 1,62 m; nigdy nie widziałam jej na żywo niższej, niż wtedy).

Druga część Wakacji 2011

Wyprawa obejmowała lubuski odcinek rzeki Odry oraz dobę nad rzeką Wartą (wracając do Poznania).

Na zdjęciach m.n.: Wał Zielonogórski, żegluga rzeką Odrą w postaci barek, holowników, jachtów i łodzi; stacje pomp na rz. Odrze, granica z Niemcami na rz. Odrze od ujścia rz. Nysy Łużyckiej, rozlewiska rz. Odry, Park Narodowy Ujścia Warty i wieża widokowa, Santok i wieża widokowa: widok na ujście rz. Noteć, panorama ze wzgórza santockiego… oraz wiele innych

Nareszcie wakacje!

Jako, że Wartę, trzecią z rzek -mamy na miejscu w Poznaniu, I część wakacji spędziliśmy nad Odrą, drugą w kolejności co do wielkości rzek Polski

Odwiedziliśmy m.in. (na fotkach): Nową Sól (most zwodzony i port), nieczynny most kolejowy w Stanach na rz. Odrze, Wieżę Bismarcka w Wilkanowie k/Zielonej Góry, prom w Brodach, most obrotowy w Brodach (Oderstellung-część umocnień), most kolejowy w Nietkowicach na rz. Odrze, ujście i okolice rz. Ołobok.